Anti-Israël-actie bij Buchenwald verboden

De Duitse autoriteiten hebben een geplande demonstratie bij voormalig concentratiekamp Buchenwald verboden. Anti-Israël-activisten en links-radicalen wilden zo de 81ste herdenking van de bevrijding van het kamp, op 12 april, verstoren voor hun eigen doeleinden. Na protest van overlevenden, de Joodse gemeenschap en de directie van het herinneringscentrum hebben de autoriteiten er een streep door gezet.

Ongeveer 1,5 maand geleden kondigden anti-Israël- en links radicale activisten hun bijeenkomst aan. Onder de naam ‘Keffiyes in Buchenwald’ wilden ze hun geluid tegen Israël kracht bijzetten. De plannen zorgden voor grote verontwaardiging en onrust, met name in de Joodse gemeenschap van Duitsland en daarbuiten. Onder meer Jonet-columniste Carine Cassuto roerde zich ertegen.

Stichting

Ook de directie van het herinneringscentrum Buchenwald wilde het niet hebben. “Vorig jaar hebben we al aanzienlijke historisch-politieke vertekeningen rond de herdenking meegemaakt, en helaas is de situatie sindsdien niet verbeterd,” aldus Jens-Christian Wagner, directeur van de Stichting Buchenwald en Mittelbau-Dora Memorials tegen de Jüdische Allgemeine.

Politieke doelen

Hoe minder overlevenden van de nazi-terreur er zijn die zich kunnen verdedigen tegen toe-eigening en instrumentalisering, hoe meer gedenkplaatsen en de herdenkingscultuur zullen worden misbruikt als podium voor actuele politieke conflicten, stelt Wagner. “Politieke groeperingen proberen hun eigen politieke doelen door te drukken ten koste van de overlevenden en hun families.”

Overschaduwen

Wagner gaf aan dat de politieke debatten rond de herdenking dreigden het eigenlijke thema van de dag te overschaduwen en ‘dat dit een van de laatste herdenkingen zal zijn waar overlevenden daadwerkelijk met hun families aanwezig zullen zijn’. Voor de activiste maakt dat niets uit. Zij willen kosten-wat-kost komen demonstreren tijdens de herdenking van de zeker 56.000 in de Sjoa vermoorde gevangenen.

Verbod

De stad Weimar, waar het voormalige concentratiekamp bij ligt, wees de actie af en bood de protestgroepen alternatieve locaties aan voor hun demonstratie. Maar de activisten weigerden. Zodoende maakten de autoriteiten vorige week bekend dat de demonstratie helemaal wordt verboden. Door de Joodse gemeenschap, overlevenden en de directie va Buchenwald werd dit goed ontvangen.

Boekwinkels

Vrij van incidenten is de herdenking echter nog niet. De Duitse cultuurstaatssecretaris Wolfgang Weimer (CDU) zal een welkomstwoord spreken, maar is door twee verenigingen van voormalige politieke gevangenen niet gewenst. Weimer gooide eerder vier extreem-linkse boekwinkels uit de Duitse boekhandelprijs omdat zij te radicaal zouden zijn. Daar kwam vanuit links en de Duitse boekenbranche veel kritiek op.

Steun

De Centrale Raad van de Joden in Duitsland, de Israëlische ambassadeur Ron Prosor en diverse politici spraken vervolgens hun steun uit voor Weimer. Ook directeur Wagner herhaalde zijn verwelkoming van Weimars optreden als vertegenwoordiger van de Duitse regering. De staatssecretaris zal vooralsnog langskomen bij de herdenking in Buchenwald.

Groot kamp

Buchenwald was een van de grootste nazi-concentratiekampen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het was opgericht in 1937 en werd in eerste instantie gebruikt voor politieke tegenstanders van het nazi-regime, zoals communisten, socialisten, en andere ‘ongewenste’ groepen, maar later werden er ook Joden, Sinti en Roma, homoseksuelen en andere minderheden naartoe gedeporteerd.

Gewelddadig

Buchenwald was een zwaar werkkamp waar gevangenen gedwongen werden om onder erbarmelijke omstandigheden te werken, vooral in de wapenindustrie en de mijnbouw. De levensomstandigheden waren extreem slecht, met honger, ziekte en veel geweld van de SS-bewakers, die dagelijks deel uitmaakten van het leven van de gevangenen.

Slachtoffers

Het kamp werd door Amerikaanse troepen op 11 april 1945 bevrijd. Tegen die tijd waren er duizenden mensen gestorven door mishandeling, uitputting, ziekte of middels executie. Schattingen van het aantal slachtoffers variëren, maar het wordt aangenomen dat tussen de 56.000 en 65.000 mensen in Buchenwald zijn vermoord. Tegenwoordig is er een herinneringscentrum gevestigd.