Openbare Chanoeka-bijeenkomsten druk bezocht

Hoewel Chanoeka begon met een schok door de terreuraanslag in Sydney en onrust in Amsterdam, is het lichtjesfeest in Nederland goed en rustig verlopen. Er was grote belangstelling voor openbare Chanoeka-bijeenkomsten en ook was er veel steun voor de Joodse gemeenschap. In Amsterdam, Den Haag en de Mediene kwamen Joden en niet-Joden in grote aantallen samen om Chanoeka te vieren.

De acht dagen van Chanoeka begonnen met een schok: de Joodse gemeenschap in Nederland werd op zondag 14 december wakker met bloedige beelden uit Australië, waar in Bondi Beach, Sydney, twee terroristen vijftien mensen doodschoten. Achteraf bleken er slechts twee politiemensen aanwezig te zijn geweest bij de openbare viering van de lokale Chabad-afdeling.

Museumplein

In Amsterdam was het later op die zondag bar en boos rond het Koninklijk Concertgebouw, waar ondanks het compromis dat was bereikt over de Chanoeka-concerten met de Israëlische voorzanger Shai Abramson, voor- en tegenstanders van Israël demonstreerden. Omdat de autoriteiten beide demonstraties dichtbij elkaar toestonden, ging het er misschien wel harder aan toe dan normaal.

Met politiebescherming moesten Joodse en niet-Joodse bezoekers van de concerten naar binnen. Daartussen zaten veelal families met grootouders en kinderen. Buiten werden rookbommen en rode verfbommen gegooid door pro-Palestijnse activisten. De vele meestal chistelijke pro-Israëlische activisten baden veelal voor Israël. De ME moest uiteindelijk ingrijpen en pakte vier anti-Israëldemonstranten op.

Waalse kerk

In Den Haag organiseerde de Joodse gemeenschap een Chanoeka-bijeenkomst in het Vredespaleis, op zondagavond 14 december naar aanleiding van het bloedbad op Bondi Beach. Dat gebeurde samen met de Australische ambassadeur. Andere hoogwaardigheidsbekleders waren bij het Chanoekaconcert in de Waalse Kerk in Amsterdam aanwezig.

Onder meer de Amerikaanse ambassadeur in Nederland, Joseph Popolo, en de Israëlische ambassadeur in Den Haag, Zvi Vapni waren op zondag 14 december in de kerk te vinden. Ze werden vergezeld door Commissaris van de Koning, Arthur van Dijk. Allen gingen samen op de foto met de trotse organisator: Barry Mehler. Ook de ambassadeur van Oosterijk en andere vips waren erbij.

Genemuiden

In de dagen daarna werden er op allerlei plaatsen in Nederland openbare Chanoeka-bijeenkomsten gehouden. Net als in voorgaande jaren trok opperrabbijn Binyomin Jacobs door de Mediene om daar de lichtjes te ontsteken, vaak in het bijzijn van honderden mensen. De opkomst en steun waren groot in onder andere Middelburg, Kampen en Genemuiden – waar een steunbijeenkomst was.

Overvol

In het stadhuis van Middelburg kwamen vierhonderd Zeeuwen samen om Chanoeka met Jacobs te vieren en de Joden steun te bieden, zeker na Sydney. De burgerzaal was overvol, mensen moesten buiten op de trappen staan. Burgemeester Yvonne van Mastrigt sprak de aanwezigen toe en sprak over hoe moeilijk het is in de zwarte zielen te kijken van degenen die zo’n afschuwelijke daad begaan zoals in Australië.

Jacobs sprak over het belang van het Chanoekafeest en over hoe belangrijk het is dat de aanwezigen de Joodse gemeenschap steunen. Voorzitter Micha de Vries van Joods Zeeland zei dat Joodse gemeenschap zich in deze moeilijke tijd heel erg gesteund voelt,  doordat de Zeeuwse gemeenschap naast de Joodse staat en het mogelijk maakt om zij-aan-zij het licht van Chanoeka te verspreiden. 

Rob Jetten

In Den Haag organiseerde Yanki Jacobs (studenten- en Zuidas-rabbijn) met SGP-voorman Chris Stoffer woensdag een Chanoekabijeenkomst voor de Tweede Kamer. In perscentrum Nieuwspoort kwamen fractievoorzitters van links tot rechts samen om het lichtjesfeest te vieren. D66-leider en beoogd premier Rob Jetten zei dat steeds meer Joden Chanoeka uit angst binnen vieren, en dat recente geweld daar aan bijdraagt.

Na toespraken van onder andere CDA-fractievoorzitter Henri Bontenbal werden vier kaarsen in de chanoekia aangestoken. Aanwezigen zongen en opperrabbijn Jacobs sprak over het Chanoekaverhaal als symbool van hoop tegen duisternis. Het verhaal van Chanoeka van het ene lichtje dat bleef branden in de duisternis terwijl de Maccabeeën strijd voerden tegen de Grieken en zo overwonnen stond centraal in zijn rede.

‘Wees overtuigd‘

“Geachte aanwezigen. Of u nu ambtenaar bent, student, bestuurder, een gemeenteraadslid, een toekomstig premier of minister, een geestelijke of slechts fractievoorzitter, als u begiftigd bent om de u omringende samenleving ten goede te beïnvloeden: wees overtuigd van uw eigen kunnen, gelijk de Makkabeeën, dat kleine Joodse legertje dat op wonderbaarlijke wijze de strijd wist te winnen,” zei Jacobs.

“Maar er zit aan die strijd wel een voorwaarde: de olie, de brandstof, de gedrevenheid moet kosjer zijn, geen bijbedoelingen, geen eigenbelang, zuiver. Aan die gedrevenheid mag geen niet-koosjer luchtje zitten. Zuiverheid, oprechtheid, eerlijkheid, dat moet het uitgangspunt zijn en de wetenschap dat een klein vlammetje een gigantische hoeveelheid duisternis kan verdrijven.”

Zuidas

Op de Amsterdamse Zuidas vond eveneens een openbare Chanoeka-viering plaats. Die was georganiseerd door Maccabi Nederland en Chabad on Campus en werd erg druk bezocht. Waar er vorig jaar ongeveer zevenhonderd aanmeldingen waren, kwamen er dit jaar tussen de duizend en 1.200 binnen, aldus de organisatie. Juist de aanslag in Sydney heeft voor meer belangstelling en steun gezorgd.

Op het Gershwinplein staken burgemeester Femke Halsema (GroenLinks-PvdA) en staatssecretaris Jurgen Nobel (VVD) van Integratie op maandag het tweede lichtje aan. Voorzitter Chanan Hertzberger van het Centraal Joods Overleg (CJO) sprak. “Wat in Israël gebeurt heeft zijn weerslag op joden overal ter wereld. Wij, Joden in Nederland, voelen ons nog veilig. Niet dat er niks gebeurt, maar we weten dat onze regering het niet accordeert.”

Mona Keijzer

Chanoeka wordt dit jaar afgesloten met een grote openbare viering op de Dam. Die vindt op zondag 21 december aan het einde van de middag plaats. Onder meer woonminister en vicepremier Mona Keijzer (BBB) zal dan spreken. Zij is geliefd in Joods Nederland: uit een enquete voor de Tweede Kamerverkiezingen op Jonet.nl kwam naar voren dat de meesten haar het liefste als premier zouden zien.

Mocht het op zondagavond op de Dam allemaal goed gaan, dan kan gesproken worden van een Chanoekaweek die begon met een mokerslag in Sydney en onrust in Amsterdam, maar die desondanks goed verliep en werd afgesloten met positivisme, eveneens in de Nederlandse hoofdstad. Mogelijk worden op de Dam meer mensen verwacht dan normaal.

Leeuwarden en elders

Wie niet in Amsterdam is, maar in het Noorden woont, kan zondagavond terecht in Leeuwarden, waar om half acht de laatste openbare chanoeka-viering met opperrabbijn Jacobs plaatsvindt. Na afloop is er koffie, thee en warme chocolademelk. Ook is er een Q&A met de opperrabbijn. Mensen die vragen hebben kunnen dan bij hem terecht.

Om vijf uur in de middag vindt eveneens een Chanoeka-bijeenkomst plaats, maar dan in Den Haag. Daar wordt het achtste lichtje ontstoken op het Spui, nabij het Haagse stadhuis, ook wel het IJspaleis genaamd. Burgemeester Jan van Zanen (VVD) zal erbij aanwezig zijn. In Nijmegen vindt eveneens een Chanoeka-bijeenkomst plaats, ook met opperrabbijn Jacobs, om 16.15 uur.