Postume Yad Vashem-onderscheiding voor echtparen

Tijdens een plechtige ceremonie in de Glazen Zaal in Den Haag hebben twee Nederlandse echtparen postuum de Yad Vashem-onderscheiding gekregen. Zij behoren nu tot de Rechtvaardigen onder de Volkeren. De oorkondes en medailles werden uitgereikt aan nabestaanden van Anton en Corrie Johanna Dirks-Hoogendijk en Willem en Cornelia de Bruijn.

Met gevaar voor eigen hebben hielpen de paren in de Tweede Wereldoorlog een Joodse vrouw onderduiken en zo hebben ze haar leven gered. het ging om Gertrude Auguste Scheuer, een Joodse Duitse die in 1939 met het schip St. Louis Europa probeerde te ontvluchten. Na een weigering van Cuba en de Verenigde Staten om de passagiers van het schip te ontvangen, kwam ze uiteindelijk in Nederland terecht.

Haarlem

In mei 1940 was de Duitse bezetting een feit. Toen ook hier de vervolging begon, moest Scheuer onderduiken om deportatie te voorkomen. In de zomer van 1942 vond ze een eerste schuilplek bij Anton en Corrie Dirks in Haarlem. Hij zat in het verzet en hielp bij het zoeken van onderduikadressen voor Joden. Toen het gevaar toenam en hij begin 1943 werd gearresteerd, moest Scheuer elders onderduiken.

Verscholen

Via tussenadressen kwam Scheuer uiteindelijk in 1944 terecht bij het echtpaar De Bruijn in Utrecht, waar ze tot aan het einde van de oorlog kon blijven. Het huis van de familie was een doorgangsplek voor onderduikers. De onderduikster werd er voorgesteld als huishoudelijke hulp, maar leefde in werkelijkheid verscholen. Op de dag van de bevrijding van Utrecht, 7 mei 1945, kon ze opgelucht adem halen.

Partner terug

Na de oorlog vonden Scheier en haar verloofde Hermann Mendels elkaar terug. Hij was eerder naar de VS vertrokken en wel toegelaten. Daar sloot hij zich aan bij het Amerikaanse leger en vervolgens nam hij deel aan de bevrijding van Europa. In 1945 trouwden ze in Utrecht, met leden van de familie De Bruijn als getuigen. Later verhuisde het echtpaar naar Amerika, waar het een gezin stichtte.

Samenkomst

Hoewel beide echtparen niet meer in leven zijn, kregen zij postuum de Yad Vashem-onderscheiding. Hun nabestaanden ontvingen die uit handen van de adjunct-ambassadeur van Israël. De Glazen zaal was gevuld met nabestaanden, dierbaren en familie van de Joodse overlevende uit Amerika. Ook zij is niet langer in leven. Toch werden mensen weer samengebracht, wat ook een van de sterke punten is van Yad Vashem.

Rechtvaardige

Yad Vashem is het officiële Israëlische instituut ter nagedachtenis van de zes miljoen Sjoa-slachtoffers en de verwoeste Joodse gemeenschappen van Europa. Het centrum, opgericht in 1953, documenteert de Holocaust, doet uitgebreid historisch onderzoek n eert niet-Joden die met gevaar voor eigen leven Joden hebben gered. De titel Rechtvaardige onder de Volkeren is de hoogste civiele onderscheiding die de Staat Israël kent.