Rechter: Kanye West mag in Nederland blijven

De twee concerten in de Arnhemse Gelredome van rapper Kanye West kunnen doorgaan, omdat hij wel in Nederland mag zijn. Dat heeft de Amsterdamse rechtbank besloten in een kort geding-zaak die het Centraal Joods Overleg (CJO) tegen minister Bart van den Brink (CDA) van Asiel en Migratie had aangespannen. Ook de concertorganisatoren waren in de rechtszaal aanwezig. Volgens de rechter was het verzoek van het CJO aan de rechtbank ‘te verstrekkend’. En er zijn nog genoeg middelen om in te grijpen.

De belangstelling en opkomst waren woensdagmiddag groot in de Amsterdamse rechtbank. Zo zat de publieke tribune vol en waren er ook veel media aanwezig. Hoofdvraag: mag de Amerikaanse rapper Kanye West zich momenteel in Nederland begeven of niet? Eerder had het CJO gevraagd een inreisverbod tegen hem in te stellen, maar minister Van den Brink weigerde dat vrijdag te doen op motiverende ‘juridische gronden’.

Okura Hotel

Na het besluit van het kabinet kondigde het CJO het kort geding aan. In de rechtbank bleek dat West echter al in Nederland is. Hij verblijft momenteel in het Okura Hotel in Amsterdam. Als alsnog een inreisverbod zou worden opgelegd, moet de procedure worden aangepast om hem van het Nederlands grondgebied weg te krijgen. West is hier dan immers ongewenst vreemdeling.

Openbare orde

“Het CJO heeft geen andere optie om de minister nu voor de rechter te dagen,” aldus de advocaat van de Joodse paraplu-organisatie, die stelt dat het kabinet de wet verkeerd interpreteert. “Op 27 mei stelde de minister dat bij een gevaar voor de openbare orde onder meer kan worden gedacht aan haat zaaien of het demoniseren en intimideren van delen van de bevolking.”

Ideologisch

De minister heeft een onjuist en te smal criterium gehanteerd van de wet, omdat hij alleen heeft gekeken naar de vraag of West een bedreiging vormt voor de maatschappelijke rust, stelde het CJO tegen de rechter. Eerder oordeelde de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) namelijk dat de uitingen van West juist ideologisch gemotiveerd zijn. Dat deed hij in een advies aan de minister.

David Icke

Ideologische motivatie vormde in 2022 de grondslag voor het weigeren van de Britse antisemitische complotdenker David Icke, die in Amsterdam wilde spreken voor aanhangers, zo wisten velen in de rechtszaal zich te herinneren. De Brit werd een inreisverbod opgelegd en mocht de Noordzee niet oversteken. Waarom mag West nu dan wel komen? was de vraag.

Geen problemen

De feiten werden op een rij gezet door het CJO: tijdens een optreden verheerlijkte hij Adolf Hitler en ontkende hij de Holocaust. Vorig jaar bracht hij het nummer Heil Hitler uit en verder bracht hij vorig jaar T-shirts uit met een swastika erop. Maar volgens de landsadvocaat, die minister Van den Brink vertegenwoordigde, zijn eerdere concerten van de rapper zonder problemen verlopen en heeft hij een jaar lang goed gedrag vertoond.

Normalisering

“De urgentie is echter in een jaar tijd niet veranderd,” zei de advocaat van het CJO. “West wordt nog altijd in verband gebracht met antisemitisme en dat hij in die zin een bedreiging kan vormen voor de openbare orde,” Volgens hem is West juist ideologisch gemotiveerd en doet hij aan haat zaaien. Het CJO was echter duidelijk: Jodenhaat wordt met de komst van West naar Nederland genormaliseerd in de polder.

Patroon

Verder bleken de eerdere excuses van de rapper niets waard. Op 26 december 2023 betuigde hij in het Hebreeuws spijt, maar daarna ging hij weer over de schreef. In mei 2025 opnieuw excuses en daarna de song Heil Hitler. Dit voorjaar was er weer excuses, maar wie weet doet hij het toch weer, zo is het idee. Het is dus een patroon van spijt betuigen en weer terugvallen in oud gedrag.

Kwetsbaar

Tot slot heeft West ernstige strafbare feiten gepleegd. Hij heeft zich in de VS schuldig gemaakt aan groepsbelediging en het aanzetten van haat en geweld. Het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens zegt dat de staat minderheden en kwetsbare groepen moet beschermen. De recente aanslagen in Rotterdam en Amsterdam tonen aan dat Joden bedreigd worden, dus het is duidelijk, aldus het CJO.

Begrip

De landsadvocaat bleef erbij dat de procedure correct zou zijn gevolgd en dat West niet ideologisch gedreven zou zijn. Ook kwamen de concertorganisatoren aan het woord, die zeiden heel goed te kunnen begrijpen hoe de Joodse gemeenschap zich voelt. Zij zijn twee Turkse Nederlanders en weten wat het is om bij een minderheid te horen en ook om gediscrimineerd te worden. Ze toonden zo begrip voor het CJO.

Nieuwe Beethoven

“Ik begrijp de bezwaren van het CJO, maar hij [West, red.] heeft natuurlijk sorry gezegd, afstand genomen en ik geloof hem daar in,’ zegt hij. “Voor veel jongeren is hij natuurlijk een nieuws soort Beethoven,” zei een van de organisatoren. En er is, eerlijk waar, ook een zakelijk belang. “Er zijn 70.000 kaartjes verkocht, waarvan 30.000 in het buitenland. Mensen hebben ook hotelovernachtingen geboekt om West te kunnen zien optreden.”

Failliet

Als het concert niet doorgaat, dan heeft dat ook grote financiële gevolgen voor de concertorganisatoren in Arnhem. In dat geval is de organisatie vijftien miljoen euro kwijt en gaat de toko failliet. De twee haalden ook aan dat West zelf schade zal ondervinden, wat verregaande consequenties zal hebben voor zijn carrière. Namens de Amerikaan was niemand in de rechtszaal aanwezig.

400 jaar

Ook Chanan Hertzberger, CJO-voorzitter, kreeg het woord. Hij had zich als privépersoon bij de rechtsgang van zijn vereniging aangesloten, onder meer om duidelijk te maken hoe hoog de hele situatie hem persoonlijk zit. “Mijn familie woont al vierhonderd jaar in Nederland. Ik ben opgevoed met de boodschap dat je de autoriteiten niet moet vertrouwen.”

In de steek gelaten

Hertzberger vervolgde: “De laatste twintig jaar zien we daar echt een verandering in, maar toen kwam 7 oktober en velen hebben daar last van. Het doet mij persoonlijk dan wat als zo’n Kanye West binnenkomt en iedereen staat te juichen.” Hij voelt zich na al die overleggen met de minister door hem in de steek gelaten. Hoe kun je nog op de overheid vertrouwen als het zo gaat?

De uitspraak

De rechter schorste de zitting en kwam na een kleine twee uur tot een uitspraak. “Het zijn verstrekkende maatregelen die u van de rechter vraagt,” zegt ze tegen het CJO. Net als het kabinet ziet ook zij geen aanknopingspunten dat er concrete aanwijzingen zijn dat de komst van West een gevaar is voor de openbare orde en veiligheid.

Op zaterdag en maandag wordt tevens in de gaten gehouden of hij niet opnieuw kwalijke uitlatingen doet, stelde de rechter vast. Het normaliseren van antisemitisme is volgens haar bovendien een abstract gevaar. “Al met al weegt het belang van Kanye West om hier op te mogen treden zwaarder.” Tegen de uitspraak in het kort geding is geen hoger beroep mogelijk.

Reactie CJO

“Wij respecteren het oordeel van de rechter,” zegt Hertzberger vanuit Amsterdam. “Maar laat niemand denken dat hiermee de hoofdvraag is beantwoord. De enige vraag die deze week is beantwoord, is of de gemeenschap die zich het meest bedreigd voelt, óók nog de juridische bewijslast moet dragen voor haar eigen veiligheid. Het antwoord bleek ja en dat stelt ons teleur en het verontrust ons diep.”