Volt koppelt Twentse oorlogsherdenking aan Gaza

Ophef in Enschede, waar een jaarlijkse herdenking wordt overschaduwd door eisen van de lokale Volt-afdeling. De getuigenispartij wil dat ook de slachtoffers van Gaza worden herdacht. Zo nee, dan blijven de Volters thuis. Op donderdag wordt de Razzia van Twente herdacht in de synagoge van Enschede. Een Joods-islamtische dialoog-organisatie keert zich tegen de actie van Volt, evenals het herdenkingscomité. Update: de herdenking is geweest, zonder Volters maar met opperrabbijn Jacobs.

Het comité zegt volgens 1Twente ‘op geen enkele wijze uitspraken te willen doen over het regeringsbeleid van Israël en wil zich richten op de Twentse slachtoffers van de razzia en hun nabestaanden’. Op donderdagavond wordt in de sjoel herdacht dat in september 1941 zeker 105 willekeurig uitgekozen Twentse mannen tussen de zeventien en 54 jaar van straat, uit hun huis of van hun werk werden geplukt. 

Sabotage

Let lokale verzet had een dag vooraf telefoonkabels van de Wehrmacht doorgeknipt. Deze sabotage-actie bleef dus niet zonder gevolgen. Het was de derde grote razzia in Nederland, nadat er eerder in 1941 al twee keer een dergelijke actie in Amsterdam was uitgevoerd. Het gaat om een tragische gebeurtenis die ieder jaar door de Joodse gemeenschap in Twente wordt herdacht.

Gaza erbij doen

Volgens de raadsfractie van Volt in Enschede is de herdenking niet meer van deze tijd. Er moeten meer slachtoffers bij. Voorvrouw Anna Kaal denkt dat de huidige vorm islamtische Enschede-ers tegen het hoofd kan stoten. De Volter denkt dat het ‘de islamitische gemeenschap in Enschede het gevoel kan geven dat hun ervaringen worden vergeten’ als de herdenking zich alleen richt op antisemitisme en het voorkomen ervan.

Eisen

Kaal schrijft in een brief: ‘De stijging van het aantal antisemitische incidenten heeft vaak te maken met de vele onschuldige slachtoffers door de acties van de Israëlische regering in Gaza en de Joodse kolonisten onder Palestijnse bewoners van de West Bank’. Dat zij een a-politieke herdenking zo politiek maakt, lijkt haar niet te deren. De partij zal alleen aanwezig zijn als aan de genoemde eisen over Gaza wordt voldaan.

Boodschap

Het herdenkingscomité wijst erop dat de razzia in Twente gebeurde en 105 streekgenoten trof. ‘Daaronder een straatarme dagloner die uit zijn schamele woonwagen bij zijn arme oude moeder is gesleurd, tot leden van families van textielfabrikanten. Onze boodschap is dat dit nooit meer moet gebeuren, noch in Nederland noch elders ter wereld. Noch Joden, noch welke etniciteit ook’, aldus het comité in een schriftelijke reactie.

Dialoogclub

Op de redactie van Jonet.nl kwam een mail binnen van de Joods-Islamitische Vriendengroep Nederland. Imam Salima El Musalima schrijft: ‘Ik vind het problematisch dat u daarbij spreekt namens de islamitische gemeenschap in Enschede. Wie heeft u daarvoor gemachtigd? De islamitische gemeenschap is geen politieke eenheid. En zeker niet een gemeenschap die tegenover de Joodse gemeenschap moet worden geplaatst’.

Geen politiek

Een herdenking hoort ruimte te geven aan de doden, aldus El Musalima, niet aan politieke discussies over de actualiteit. De imam zegt samen te werken met Gazaanse vrouwen voor een betere toekomst aldaar en nodigt Volt in Enschede uit om samen met haar de schop op te pakken. ‘Maar laten we het verdriet van Joodse slachtoffers van de Sjoa niet verbinden aan een politiek debat over Gaza tijdens een herdenking’.

Doos van Pandora

El Musalima vervolgt: ‘Zodra we die box van Pandora opentrekken, zal niet alleen Gaza, maar ook 7 oktober aan de Twentse razzia gekoppeld worden, die daar meer op leek dan de oorlog in Gaza. En wellicht zullen anderen het dierenleed van de bio-industrie aan de razzia koppelen. Waar ligt de grens? Laten we vandaag de doden herdenken’.

Volt en antisemitisme

Het is niet voor het eerst dat Volt in opspraak is waar het de omgang met Joden en Israël betreft. De zelfverklaarde ‘Europese partij’ ligt intern overhoop over welke antisemitisme-definitie er moet worden gebruikt, bijvoorbeeld. Bestuurders zijn opgestapt en Joodse leden zijn in grote aantallen weggelopen. Het conflict over Jodenhaat, dat vooral ettert in Duitsland, lijkt nog steeds niet te zijn opgehelderd.

Update: opperrabbijn spreekt

Inmiddels heeft de herdenking plaatsgevonden, zonder de Volters maar met opperrabbijn Binyomin Jacobs, een van de hoofdgasten. Nadat hij het Jizkorgebed had uitgesproken, kaddiesj had gezegd en er een minuut stilte in acht was genomen, hield hij een overpeinzing.

“Op Rosj Hasjana herdenken we de schepping van de wereld en de schepping van de mens. Waarom Hij een wereld wilde hebben weten we niet. Maar wat Hij van die wereld wil weten we wel, want dat heeft Hij in de Thora verwoord. Er is dus is ook sprake van niet kunnen vatten en begrijpen.”

Veroordeling

De opperrabbijn veroordeelt de actie van de Volters. “Wat er gebeurd is met de slachtoffers van de razzia is niet te vatten, overstijgt het verstand. We mogen onze jaarlijkse herdenking niet degraderen tot een educatief project en al helemaal niet tot een politiek spelletje.”