Voorman Duitse Joden waarschuwt voor exodus uit Duitsland

Een aanzienlijk aantal Joden zal Duitsland mogelijk verlaten als de Alternative für Deutschland (AfD) in deelstaten aan de macht komt. Dat heeft voorzitter Josef Schuster van de Centrale Raad van Joden in Duitsland gezegd. Het leefklimaat wordt dan te onzeker, zegt hij. Bij twee deelstaatverkiezingen in het oosten kan de extreemrechtse partij de absolutie meerderheid halen.

Schuster was te gast op de jaarlijkse topbijeenkomst van de Beierse christendemocratische CSU in de abdij van Seeon in Ober Bayern. Daar zei hij zich zorgen te maken over de verkiezingsprognoses voor de deelstaatverkiezingen van dit jaar hem ‘eerlijk gezegd grote zorgen’ baren. Hij ziet de deelname van een extreemrechtse partij als de AfD aan een regering als ‘uiterst problematisch voor het Joodse leven in Duitsland’.

Hoge ogen

Later dit jaar zijn er verkiezingen in Sachsen-Anhalt en Mecklenburg-Vorpommern, twee deelstaten in het voormalige Oost-Duitsland. In beide ‘Länder’ scoort de AfD hoog in de peilingen. In Sachsen-Anhalt peilt de partij veertig procent van de stemmen en in Mecklenburg-Vorpommern haalt die 38 procent. Vanwege de harde kiesdrempel van vijf procent krijgt de partij er dan zetels bij van partijen die die grens niet halen.

Brandmuur

In Duitsland geldt een cordon sanitaire tegen de AfD, ook wel de Brandmauer [brandbuur, red.] genoemd: geen van de andere partijen wil met de rechts-extreme partij samenwerken. Maar als de partij in beide deelstraten straks onbenaderbaar is, ontstaat een patstelling of kan die alleen regeren. Dat zou een precedent kunnen scheppen in de toekomst voor andere deelstaten en de bondsregering.

Waarschuwing

Schuster zinspeelde erop dat, indien de AfD ooit in de nationale regering zou komen, dat weinig goeds betekent voor Joods Duitsland. Hij kan zich niet voorstellen dat beiden dan samen kunnen gaan. In Seeon waarschuwde hij de CSU’ers. Hij hoopt dat ze hebben begrepen dat ‘een extreemrechtse partij, die niet alleen Joden bedreigt maar ook nauwe banden met Rusland nastreeft, geen coalitiepartner kan zijn’.

Doofpot

Tegelijkertijd sprak Schuster zijn dankbaarheid uit voor het feit dat Beieren garant staat voor de bescherming van het Joodse leven. Hij hecht daar veel vertrouwen aan. Schuster wees ook op Jodenhaat aan de uiterst linkse kant van het politieke en maatschappelijke spectrum. Binnen de AfD, waar men probeert ‘de kwestie in de doofpot te stoppen’, is de voedingsbodem voor antisemitisme aanwezig, aldus Schuster.

Vleugel

Hoe de Duitse Joden volgens Schuster zouden vertrekken, hoe massaal dat dan zal zijn en waar ze naartoe zouden gaan, dat werd niet duidelijk. Bekend is dat georganiseerd Joods Duitsland niets moet hebben van de AfD, omdat daar ook een ultra-rechtse vleugel in actief is, hetzelfde geldt voor mensen die alt-right als ideologie aanhangen. Verder is er het beladen verleden van de Sjoa en de ns-periode.

Rechts-extreem

De AfD is sinds zijn oprichting in 2013 steeds verder naar rechts opgeschoven. Mettertijd zijn gematigde partijleden de tent uitgevochten door zeer rechtse leden, waardoor de partij anno 2026 als rechts-extreem kan worden beschouwd. Vorig jaar gaf de binnenlandse veiligheidsdienst (BfV) na jarenlang onderzoek doen de hele partij het stempel ‘rechtsextreem’. Verder wordt de AfD in de gaten gehouden door de diensten.

Top in Beieren

In Seeon komt ieder jaar begin januari de top van de Beierse Christlich-Soziale Union (CSU) bijeen met kopstukken van zusterpartij CDU, die in de rest van Duitsland de christendemocratie vertegenwoordigt. Er is dan overleg. Ook geldt de bijeenkomst als de startactiviteit voor het nieuwe jaar. In Seeon worden vaak belangrijke beslissingen genomen. Zo wil de CSU beginnen met het terugsturen van asielzoekers.