Brief kleinkinderen David en Saartje Steren-de Lange aan bestuur Dalfsen

De nabestaanden van de laatste Joodse inwoners van Dalfsen zijn diep teleurgesteld dat opperrabbijn Binyomin Jacobs op 13 juli niet mocht spreken in de synagoge van Dalfsen tijdens een solidariteitsbijeenkomst tegen antisemitisme. Het bestuur van de Stichting Voormalige Synagoge Dalfsen was bang voor pro-Israëlische beeldvorming. Het buiten de deur houden van de rabbijn leverde discussie op, waarna hij alsnog sprak, zij het in de openlucht.

De kleinkinderen van de in de Sjoa vervolgde David en Saartje Steren-de Lange zijn diep ontzet over de gang van zaken. Ze zijn teleurgesteld in het stichtingsbestuur en eisen per brief excuses van hen. De integrale tekst van het schrijven treft u hieronder aan. Deze brief is tevens gestuurd naar de burgemeester van Dalfsen, de Joodse Gemeente Zwolle en de Commissaris van de Koning in Overijssel.

‘Amstelveen, 30 juli 2026

Geacht bestuur,

Met verdriet en grote teleurstelling hebben wij, de kleinkinderen van David en Saartje Steren-de Lange, kennisgenomen van de gebeurtenissen rond de solidariteitswandeling tegen antisemitisme in Dalfsen op 13 juli 2026. Het bestuur van de Stichting Voormalige Synagoge Dalfsen heeft opperrabbijn Binyomin Jacobs niet toegestaan in de voormalige synagoge het woord te voeren. Opperrabbijn Jacobs heeft zich vervolgens waardig opgesteld door zijn toespraak buiten, voor de voormalige synagoge, uit te spreken.

Voor ons is dit niet zomaar een gebeurtenis. De geschiedenis van onze familie is al meer dan twee eeuwen onlosmakelijk verbonden met de geschiedenis van de Joodse gemeenschap in Dalfsen. Onze voorouders behoorden tot de eerste Joodse inwoners van Dalfsen en onze grootouders, David en Saartje Steren-de Lange, waren – voor zover bekend – de laatste Joodse inwoners van het dorp. Hun levensverhaal is nauw verweven met dat van de synagoge en de Joodse gemeenschap.

Onze familie heeft zich steeds betrokken gevoeld bij de voormalige synagoge. David Steren is in 1882 in Dalfsen geboren en overleed in 1969 in hetzelfde huis aan de Ruitenborghstraat. De dochter van David en Saartje, Esje Blog-Steren, had in 1984 de eer de gerestaureerde synagoge officieel te heropenen. Dertig jaar later, 27 juni 2014, mocht een kleinzoon van David en Saartje, de jubileumtentoonstelling openen, waarbij werd stilgestaan bij de geschiedenis van de Joodse gemeenschap van Dalfsen en de bijzondere betekenis van het gebouw. Een voormalig Joods gebedshuis draagt de geschiedenis van een verdwenen gemeenschap en de verantwoordelijkheid die daarmee samenhangt

Onze betrokkenheid bleef niet beperkt tot woorden. Wij hebben de stichting ook financieel gesteund, mede omdat wij het van groot belang vonden dat de voormalige synagoge een educatieve functie vervult. Met bijzondere waardering hebben wij gezien hoe de stichting projecten organiseerde waarbij schoolkinderen uit Dalfsen kennismaakten met de geschiedenis van de Joodse gemeenschap, leerden over de Shoa en excursies konden maken naar Kamp Westerbork. Zulke initiatieven dragen eraan bij dat nieuwe generaties begrijpen waartoe uitsluiting, haat en antisemitisme kunnen leiden..

Wij realiseren ons dat er in de samenleving uiteenlopende opvattingen bestaan over Israël. Die opvattingen mogen echter geen rol spelen bij de beoordeling van deze gebeurtenis. De solidariteitswandeling was niet bedoeld om het beleid van de staat Israël te verdedigen of daarover een politiek debat te voeren. Zij was bedoeld om aandacht te vragen voor het oplaaiende antisemitisme in Nederland. Dat juist bij een bijeenkomst tegen antisemitisme een opperrabbijn niet in de voormalige synagoge mocht spreken, is voor ons niet alleen onbegrijpelijk, maar ook pijnlijk symbolisch. Als kleinkinderen van David en Saartje Steren-de Lange raakt het ons diep.

Wij maken met klem bezwaar tegen de handelwijze van het bestuur. Juist tijdens een bijeenkomst die bedoeld was om aandacht te vragen voor het toenemende antisemitisme had een voormalige synagoge de plaats moeten zijn waar een opperrabbijn het woord kon voeren.

Wij verlangen van het bestuur dat het erkent dat het onjuist heeft gehandeld en daarvoor publiekelijk excuses aan opperrabbijn Binyomin Jacobs aanbiedt. Tevens moet zij ervoor zorgen, dat een dergelijke situatie zich in de voormalige synagoge van Dalfsen niet opnieuw zal voordoen. Alleen dan kan dit gebouw geloofwaardig blijven beantwoorden aan de bijzondere plaats die het inneemt als tastbare herinnering aan de Joodse gemeenschap van Dalfsen.

Wij zien uw reactie met belangstelling tegemoet.

Een afschrift van deze brief sturen wij aan de Commissaris van de Koning, de Burgemeester en de Gemeenteraad van Dalfsen en het bestuur van de Joodse Gemeente Zwolle.

Met vriendelijke groet,
De kleinkinderen van David en Saartje Steren-de Lange,

Maurits Blog, Joseph Blog, Tilly Kroonenberg-Steren, Ben Blog’