Weer ‘antisemiet’ op lijst FvD, of toch niet?

De nummer drie op de Rotterdamse kandidatenlijst van Forum voor Democratie (FvD), kunsthistoricus Adriaan van Waalwijk van Doorn, heeft volgens een tipgever antisemitische complottheorieën op X verspreid. Dat blijkt uit een inventarisatie van zijn posts, die Jonet.nl gekregen heeft. Van Waalwijk van Doorn zegt dat een aantal screenshots ‘fake’ zijn. Ook herkent hij zich niet in het beeld dat van hem wordt geschetst. De verkiezingen zijn op 18 maart. Update: inmiddels heeft hij zijn X-account schoongeveegd.

Het draait om posts op het X-account van de FvD’er van vorig jaar. Van Waalwijk van Doorn geeft bij Jonet.nl hij aan dat een aantal van de onderstaande screenshots onecht zouden zijn. Ook is hij zelf van Asjkenazisch-Joodse komaf en is hij betrokken bij Joodse activiteiten, zowel op zijn universiteiten als in Joods Amsterdam. Hij herkent zich tevens niet in het onderstaande beeld. Wel omschrijft hij zichzelf als kritisch tegenover Israël.

Ontmantelen

Waar gaat het om? De FvD-kandidaat, die zijn posts vaak in het Engels plaatst, stelde vorig jaar dat de Joden regeringen, musea, en films controleren. ‘We must start to dismantle and defund all the tools the Jews have used to occupy our governments’ [We moeten beginnen met het ontmantelen en de financiering stopzetten van alle instrumenten die de Joden hebben gebruikt om onze regeringen te bezetten’, red.]

Wilders

Toen Amerika vorig jaar Iran aanviel, had Van Waalwijk van Doorn het in een X-post over ‘greedy merchants’ [verwijst naar ‘Joden’, red), ‘apocalyptic evangelicals’ [Amerikaanse christenen, red.]  and ‘streetshitting subcontinentals’ [Indiërs, red.]. Ook beweerde hij dat Geert Wilders een Jood is [Wilders’ Indisch-Nederlandse grootmoeder was deels van Joodse komaf, red.] en dat hij daarom zijn haar bleekt.

Ook zouden Wilders’ grootouders in Indië volgens Van Waalwijk van Doorn aan lager wal zijn geraakt en zijn ‘neef’ Hendrikus Colijn om financiële steun hebben gevraagd. Toen zij dat niet kregen zou dat volgens de FvD’er een grote schok voor hen zijn geweest, wat volgens hem de reden voor Wilders zou zijn geweest om in de politiek te stappen. In deze post werd de Joodse connectie benadrukt.

Trump

Volgens een vermeende tweet Van Waalwijk van Doorn zouden de Joden stiekem niet-religieuze huwelijken voor de burgerlijke stand hebben uitgevonden, omdat ‘ze op deze manier Christus niet hoefden te omarmen’. Hij verwijst daarmee naar de Joden van Wenen in de negentiende eeuw. Ook retweet Van Doorn van Wijk anti-Joodse X-posts over Trump, die door ‘de Joden’ zou worden ingepakt en stelde hij dat de Joden ‘onze regeringen bezetten’.

‘Groot Israël’

Daarnaast zouden Joden niet geïntegreerd en niet loyaal zijn, in tegenstelling tot Iraniërs die in het westen leven, aldus Van Wijk van Doorn. De nummer drie van FvD in Rotterdam vindt dat het Iraanse volk in opstand moet komen tegen Israël, reagerend op een post van iemand anders. Ook zou hij denken dat er een plan bestaat voor een ‘Groot Israël’, waarbij Israël de buurlanden zou bezetten en de bewoners daar zou wegjagen.

Druzen

In juli vorig jaar postte Van Waalwijk van Doorn: ‘Het is zo pervers dat Syrische christenen en Druzen sterven omdat Israël Assad heeft afgezet, en nu beweert Israël dat het deze minderheden helpt, terwijl het in werkelijkheid gewoon een vulgaire landroof is als onderdeel van het Groot-Israëlplan’. Indertijd lagen de Druzen in Syrië onder vuur van het nieuwe regime en kwam Israël voor ze op, zowel politiek als militair.

Van Langenhoven

De Rotterdammer keek ook dichterbij over de grens: in X-posts omarmt hij de Vlaamse rechts-extremist Dries van Langenhove, de oprichter van het identitaire Schild en Vrienden. In 2024 werd hij in eerste aanleg veroordeeld tot een gevangenisstraf en boetes, later verlicht tot een voorwaardelijke straf en lagere boete in beroep. Zijn veroordelingen werden in 2026 definitief bevestigd door het Hof van Cassatie.

Lale Gül

Eveneens viel Van Waalwijk van Doorn mediapersoonlijkheid Lale Gül aan in een X-post. Op 31 januari schreef hij: ‘”Wil je eindigen als Dries van Langenhove, die binnenkort in de gevangenis zit?” Met deze valse uitspraak (en verhulde bedreiging) maakt Lale Gül duidelijk dat ze totaal niet in vrijheid van meningsuiting gelooft. Die Pim Fortuyn prijs die ze won is een grap. Want Dries heeft nooit een vlieg kwaad gedaan. Hij wordt vervolgd vanwege zijn woorden’.

Reactie Van Waalwijk van Doorn

De Rotterdamse FvD-kandidaat reageerde op dit artikel op Jonet.nl. Hij herkent zich niet in het beeld dat van hem wordt geschetst. Zo heeft hij eerder een aantal filmpjes gemaakt over de Joodse geschiedenis, onder andere in Praag, en schreef hij zijn bachelorscriptie met de bekende fotograaf en Holocaust-overlevende Dorothy Bohm. Deze vrouw, die twee jaar geleden overleed, was zijn grote mentor, zo geeft hij bij de redactie aan.

Tevens was Van Waalwijk van Doorn actief voor de Union of Jewish Students (UJS) in Engeland, waar hij zelf stichter was van het Joodse chapter op zijn eigen universiteit om zo antisemitisme tegen te gaan. Verder woont hij activiteiten en lezingen bij in het Joods Cultureel Kwartier in Amsterdam, waar sommige mensen hem ook van kennen. ‘Ik voel me misselijk als ik dit artikel lees en herken me er totaal niet in’.

Update: Op X heeft Van Waalwijk van Doorn inmiddels toegegeven achter de tweets over Van Langenhove, Lale Gül en Geert Wilders te staan. Hij heeft deze ook gedaan. Hij stelt verder dat de andere tweets ‘nep’ zouden zijn. Ondertussen heeft hij zijn hele X-account schoongeveegd.

Haagse kandidaat

Niettemin is duidelijk dat de aangegeven posts op X.com van Van Waalwijk van Doorn een antisemitische inslag hadden. Het is niet de eerste FvD-kandidaat die in het nieuws komt. In Den Haag staat Timon Busscher op plaats drie van de kandidatenlijst voor de gemeenteraad. Aldaar hebben negentien andere partijen al een cordon sanitaire tegen FvD gevormd naar aanleiding van zijn uitingen in het verleden.

Balorigheid

Busscher deed antisemitische uitlatingen in Whatsapp-groepen van FvD en de jongerenafdeling. Dit was tijdens de antisemitisme-affaire van FvD, eind 2020, waarna prominenten uittraden en JA21 oprichtten. Partijkopstuk Thierry Baudet kwam in opspraak, omdat hij niet ingreep en zelf beweerde ‘antisemiet’ te zijn. Toenmalig FvD-Tweede Kamerlid Theo Hiddema sprak van ‘balorigheid’ door Baudet.

Stilte

Lijsttrekker Lidewij de Vos heeft vooralsnog niet gereageerd op de ophef. Eerder verscheen een stuk in de Volkskrant, waaruit bleek dat FvD in de schoot zit van de Identitaire beweging, die pleit voor een blank en homogeen volk in Europa. Ook willen identitairen dat burgers met een niet-westerse migratieachtergrond ‘remigreren’, zelfs als ze hier al generaties lang zijn.

Analyse

Na de antisemitisme-affaire van 2020 heeft FvD niets tot weinig gedaan om schoon schip te maken. Ook bleef de partij onderdeel van rechts-extreme netwerken met racistische ideologieën. Partijleider en -oprichter Baudet schoof vorig jaar zomer zijn pupil De Vos naar voren als lijsttrekker. Zij werd de poster girl van FvD en een nieuw gezicht, maar in werkelijkheid bleef het oude FvD gewoon bestaan.

De partij doet het momenteel goed in de peilingen en snoept vooral kiezers weg bij de PVV. In de laatste peiling van Maurice de Hond groeit FvD van zeven naar dertien zetels in de Tweede Kamer. Wilders’ partij zakt tien zetels weg – van 26 naar zestien. Mogelijk gaat een deel van zijn kiezers ook naar JA21, dat in deze peiling groeit van negen naar veertien Kamerzetels. Volgens De Hond komen die kiezers vooral van de VVD.