D66-congres ‘gekaapt’ door anti-Israël-activisten

In de Amsterdamse RAI vierde D66 zondag haar zestigjarig bestaan. Het sociaal-liberale feestje werd overschaduwd door anti-Israël-activisten die partijleider en premier Rob Jetten overschreeuwden. De politicus probeerde hen tegemoet te komen en toonde begrip voor hen, maar het gekrijs ging door en ze moesten hardhandig uit de zaal worden verwijderd. D66 worstelt met het dossier ‘Israël en de Palestijnen’.

Het gebeurde allemaal tijdens de toespraak van Jetten. Terwijl hij zijn tekst van twee teleprompters aflas, zag hij de activisten met T-shirts tegen Israël in de zaal staan. Jetten: “Er zijn een paar mensen met actieshirts. Ik heb jullie gezien. Ik ga er zometeen in mijn toespraak ook wat over zeggen. Ik zou jullie willen vragen om te gaan zitten of de zaal te verlaten. Ik zie dat jullie aandacht vragen voor de situatie in Gaza en dat snap ik heel goed.”

Jetten week van zijn tekst af door te zeggen dat de beelden uit Gaza niemand in de koude kleren gaan zitten en door de maatregelen tegen Israël van het kabinet op te sommen, zoals herstel van de financiering van de Palestijnen en UNWRA en sancties tegen Israël heeft ingesteld. Ook had hij het over zieke kinderen die vanuit Gaza naar Jordanië kunnen.

“We zullen er alles aan doen om die druk op te blijven voeren,” aldus Jetten, waarna er een applaus volgde. De activisten gingen echter door met hun kreten en wilden niet weg. Jetten vroeg ze om te gaan zitten, zodat D66-leden hem konden zien. Maar de activisten luisterden niet naar hem en bleven staan, waarna Jetten vroeg om ‘allemaal te gaan staan’, wat de zaal meteen deed, applaudiserend, juichend.

Alarm

Kort daarna lieten de activisten een alarm afgaan met een snerpend piepgeluid, zodat de rede van Jetten wel moest worden gestaakt. Vervolgens werden niet de activisten maar de premier uit de zaal verwijderd: veiligheidsmensen grepen in. “Opdonderen!” schreeuwde een van de leden naar de activisten, waarna instemming boegeroep klonk door de zaal. De optimistische sfeer sloeg om en werd grimmig. Toen werden de activisten alsnog uit de zaal verwijderd. Er was buiten ook een spandoek met de tekst: ‘Wij steunen Hamas’.

Relativeren

Jetten kwam vlak daarna terug en relativeerde de boel. “Ja, Democraten, dit hoort er ook bij. Eh, zeker in ons land waar die vrijheid van meningsuiting en het recht op demonstreren voor ons ook zo belangrijk is.” Hij bedankte de partijgenoten voor ‘de respectvolle manier waarop we met deze demonstranten zijn omgegaan’. Tegen het AD zei Jetten het ‘helemaal niet erg’ te vinden dat het was gebeurd.

Analyse

D66 worstelt met het dossier ‘Israël en de Palestijnen’. De partij wil streng zijn tegen Israël en Jetten liep vorig jaar met kopstukken mee in de Rode Lijndemonstraties, maar stuitte na het vormen van een kabinet op de VVD, die helemaal niet zo ver wil gaan tegen het land. Een handelsboycot kwam er bijvoorbeeld niet. Onlangs kwam er wel een importverbod van producten uit de betwiste gebieden.

Vorige week sloeg D66-fractievoorzitter Jan Paternotte hard op de trom met een filmpje waarin hij de Israëlische regering maande en waarschuwde. Het leverde veel kritiek en hoongelach op, onder meer omdat D66 als partij Israël niet letterlijk onder druk kan zetten. Volgens kenners was de video bedoeld om linkse D66-kiezers tegemoet te komen, die vinden dat de partij te weinig tegen Israël doet.

Ook reed D66 een scheve schaats met minister Sjoerd Sjoerdsma voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking, die tegen de afspraken met de Tweede Kamer in toch geld gaf aan de omstreden VN-organisatie UNRWA. Sjoerdsma verloor daar mee de steun van de rechts oppositiepartijen in de Kamer en moest voor steun van Pro honderden miljoenen naar ontwikkelingssamenwerking laten gaan, UNWRA incluis.

Het incident op het partijcongres in de RAI laat zien dat alle moeite voor niets lijkt te zijn geweest. Anti-Israël-activisten drongen door tot in de zaal en kaapten het moment waarop voorman en premier Jetten had moeten schitteren. Jetten probeerde de activisten met zachte hand te bewegen, maar kwam er achter dat zij alleen luisteren naar een harde hand. Toen was het al te laat en moest hij zelf worden verwijderd. Kortweg: voor deze activisten is het nooit genoeg.

Geen controle

Tevens viel op hoe makkelijk de anti-Israël-activisten de RAI hebben kunnen betreden. Meestal zijn dit soort politieke bijeenkomsten goed beveiligd en moeten mensen door controlesluizen heen, met poortes en lopende banden. Verder lukte het de activisten om een alarm af te laten gaan dat dusdanig storend was, dat de rede van Jetten moest worden gestaakt. Dat hij van de bühne werd verwijderd, laat zien dat de DKDB de veiligheid van de premier niet voldoende onder controle had.