‘Diplomatieke rel met Rusland leidt af van Israëlische regeringscrisis’

De Israëlische regering is boos over uitlatingen van de Russische minister Sergej Lavrov van Buitenlandse Zaken. Hij zei in in Italiaans tv-programma te denken dat Adolf Hitler, net als de Oekraïense president Volodymyr Zelenski, Joods bloed had. ‘De grootste antisemieten zijn de Joden zelf’, aldus Lavrov. Volgens zijn Israëlische collega Yair Lapid gaat hij hiermee een rode grens over. De Israëlische regering is geraakt en spreekt van antisemitisme door de Russen. De Russische ambassadeur in Tel Aviv wordt in Jeruzalem ontboden voor tekst en uitleg. Het incident zorgt voor afleiding van de media-aandacht voor de politieke crisis rond de regeringscoalitie.

De-nazificeren
Israël eist verontschuldigingen van Rusland voor de uitlatingen van Lavrov. Wat is er precies gebeurd? De Russische president Vladimir Poetin stelt dat de invasie in Oekraïne is bedoeld om het buurland te ‘de-nazificeren. Toen een Italiaanse televisiejournalist aan Lavrov vroeg hoe die de-nazificering te rijmen valt met het feit dat de Oekraïense president zelf Joods is, antwoordde hij: “Wat maakt het uit of hij Joods is. Ik geloof dat Hitler ook Joods bloed had, dus dat betekent niks. De grootste antisemieten zijn de Joden zelf.”

Lapid is witheet over de uitspraak en noemt die ‘onvergeeflijk, schandalig en een gruwelijke historische fout’. Lapid: “De ergste vorm van racisme is Joden zelf de schuld te geven van antisemitisme.” Juist vorige week herdacht Israël op Jom Hasjoa de genocide van weleer die in opdracht was van Hitler, aldus de minister. Ook premier Naftali Bennett is kwaad op de Russen. Hij zei dat ‘het misbruik van de Holocaust als politieke knuppel moet onmiddellijk stoppen’. Andere bewindspersonen laten zich eveneens afkeurend uit en benadrukken dat de uitspraken van Lavrov bedoeld zijn om de Russische terreur in Oekraïne weg te moffelen.

Rusland zwakt de woorden van Lavrov niet af en zegt nu dat Israël ‘het neo-naziregime’ in Kiev steunt. ‘De geschiedenis kent helaas tragische voorbeelden van samenwerking tussen Joden en nazi’s’, aldus het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken.

Het is een veelgebruikt argument dat Hitler zelf Joods zou zijn geweest. Dat is volkomen onjuist. Hoe kwam deze mythe de wereld in? In de jaren na de Eerste Wereldoorlog beweerden Hitlers rivalen dat hij Joods zou zijn, omdat zijn grootvader aan zijn vaderskant niet te vinden zou zijn. In het Duitsland van toen was antisemitisme nog steeds bon ton. Indertijd gingen er vaker geruchten rond dat nazi-kopstukken zelf Joods zouden zijn. Ook later werd het gerucht opgerakeld door de advocaat van Hitler, toen die voor oorlogsmisdaden werd berecht. Complotdenkers namen de fabel vervolgens over.

Analyse
Het incident over de uitspraken van Lavrov zorgt ervoor dat de aandacht in Israël wordt afgeleid van de politieke crisis die het land sinds een paar weken in zijn greep houdt. Momenteel zijn Bennett en Lapid verwikkeld in een strijd om hun coalitieregering overeind te houden, omdat één parlementslid van Bennetts partij Yamina haar steun voor de coalitie onlangs heeft ingetrokken. Tot op maandag waren de Israëlische media daar vooral mee bezig, maar nu lijkten alle ogen op de diplomatieke rel met Rusland gericht te zijn.

Opvallend zijn de grote woorden – uiteraard terecht – van leden van de coalitieregering van Bennett en Lapid tegenover Moskou, zeker omdat Israël het Kremlin vooralsnog met fluwelen handschoenen aanpakte. Israël heeft immers belangen in buurland Syrië, waar het Russische leger een basis heeft en met Israël samenwerkt om doelen van terroristen te bestoken. Zodoende dat Israël vooralsnog alleen humanitaire steun heeft gegeven aan Oekraïne en geen militaire. De vraag is hoe de Russen dit diplomatieke incident zullen oppakken en wat de uitwerking ervan op den duur op Israël zal zijn. Voorlopig lijkt een Israëlische bemiddelaarsrol in het Russisch-Oekraïense conflict er niet meer in te zitten.

Lees ook:
Bennett vliegt heen-en-weer om te willen bemiddelen in Oekraïne-oorlog
De Israëlische premier Naftali Bennett heeft vriend en vijand verrast met zijn actie om te willen bemiddelen tussen Rusland en Oekraïne. Sinds de Russische inval in het buurland, die plaatsvond op 20 februari, is er een bloedige oorlog ontstaan waarbij Oekraïense steden worden aangevallen en burgers hun leven niet meer zeker zijn. Israël hoopt op een staakt-het-vuren. Het land heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en denkt een neutrale rol te kunnen spelen.