NYT: ‘Geen bewijs voor stelen VN-hulp door Hamas’

Het Israëlische leger (IDF) heeft nooit bewijs gevonden voor de bewering van het kabinet-Netanyahu dat Hamas systematisch hulpgoederen van de VN in Gaza steelt. Dat zeggen twee hoge Israëlische militaire functionarissen en twee andere Israëliërs die bij het dossier betrokken waren, tegen de New York Times (NYT). De regering wijst al langer naar Hamas als hoofdreden waarom voedsel en hulp mondjesmaat Gaza in kan.

Netanyahu en zijn kabinet beschuldigen terreurorganisatie Hamas sinds het begin van de oorlog van diefstal van hulpgoederen van de Verenigde Naties (VN) en andere organisaties. De regering gebruikt het als het belangrijkste argument om de voedselinvoer naar Gaza te beperken. Maar nu blijkt dat het IDF nooit bewijs heeft gevonden. De VN is de grootste leverancier van voedsel en hulpgoederen aan de Gazastrook.

Omstreden

In de Amerikaanse krant zeggen de Israëlische militaire functionarissen dat het hulpsysteem van de VN grotendeels effectief was in het geven van voedsel aan de hongerige bevolking van Gaza. Israël besloot in mei het door de VN geleide hulpsysteem, dat in het grootste deel van de oorlog in Gaza in werking was geweest , te vervangen voor een particuliere organisatie. Met anderen vormt dat hulporganisatie GHF.

De Gaza Humanitarian Foundation (GHF) is een Amerikaans particulier bedrijf onder leiding van een voormalig CIA-agent. Het wordt bewaakt door gewapende Amerikanen in gebieden die onder controle staan van het IDF. Er komt nog wel hulp naar Gaza via de VN en andere organisaties, maar dat is summier. Tijdens het uitdelen van hulp door het GHF wordt er geregeld geschoten, waardoor er doden vallen. Volgens Hamas zijn daar 1.100 mensen gedood.

De vinger wordt gewezen naar Israëlische soldaten die het vuur openden op hongerige menigten. Israëlische militairen hebben echter verklaard dat ze in sommige gevallen in de lucht hebben geschoten, omdat de menigte te dichtbij kwam of hun troepen in gevaar bracht. Over de Amerikaanse huurlingen en aannemers werd niets gezegd, maar uit beelden blijkt dat zij soms gericht schieten op Gazanen.

De Israëlische militaire functionarissen die met de NYT spraken, zeiden dat de oorspronkelijke VN-hulp relatief betrouwbaar was en minder kwetsbaar voor inmenging van Hamas was dan dat GHF nu is. Dat komt onder meer omdat de VN hun eigen toeleveringsketen beheerden en de distributie in Gaza zelf regelden. Nu is die weg zo goed als afgesneden, heet het.

Hamas-diefstal

Hamas heeft wel degelijk gestolen van kleinere organisaties die hulp doneerden, omdat die groepen niet altijd aanwezig waren om toezicht te houden op de distributie, aldus de hoge IDF-functionarissen en anderen die bij de zaak betrokken waren. Maar volgens hen was er geen bewijs dat Hamas regelmatig stal van de VN, die het grootste deel van de hulpgoederen verstrekte. Een Hamas-vertegenwoordiger wil de NYT geen reactie geven.

Niet alleen de Israëlische bronnen van de krant, maar ook de Amerikaanse regering is tot dezelfde conclusie gekomen, aldus Reuters vrijdag. Er is geen bewijs gevonden van systematische diefstal door Hamas van door de VS gefinancierde humanitaire hulpgoederen, aldus het Amerikaanse regeringsrapport. Toch blijft het GHF-systeem nog opereren.

Wederhoor

Het kantoor van de Israëlische premier Benjamin Netanyahu reageerde niet onmiddellijk op verzoeken van de krant om commentaar. Of er nog antwoorden komen, is onduidelijk. Ook het IDF werd om een verklaring gevraagd. Die kwam er wel. Het Israëlische leger stelt dat ‘goed gedocumenteerd’ is dat Hamas routinematig ‘humanitaire hulp misbruikt om terroristische activiteiten mee te financieren’.

Het IDF betwist echter niet dat er geen bewijs is dat Hamas regelmatig hulp van de Verenigde Naties heeft gestolen. Bekend is dat het leger en de regering geregeld hebben gebotst over hoe de oorlog in Gaza te voeren. Begin 2024 drongen topcommandanten aan op een staakt-het-vuren om de vrijlating van gegijzelden te versnellen. De regering-Netanyahu breidde in plaats daarvan de grondoperatie in Zuid-Gaza uit.

Blokkade

Tussen maart en mei gold voor Gaza een goederenblokkade. Het gebeurde tijdens indirecte onderhandelingen met Hamas om tot een staakt-het-vuren te komen. Het afsnijden van de strook gold als drukmiddel, maar toen de gesprekken mislukten, zei Netanyahu: “Hamas neemt momenteel de controle over alle toevoer en levering van goederen naar Gaza.” Het was voor hem een valide argument om de blokkade door te zetten.

Tegelijkertijd ging in mei het nieuwe hulpsysteem van GHF van start, wat volgens critici voor een humanitaire ramp zou zorgen. Er zijn namelijk slechts een paar distributiecentra, vergeleken met de honderden die de VN had. Bij die punten drommen honderden hongerige Gazanen samen en ontstaat chaos. Ook wordt er geschoten en vallen er doden in de menigten.

Plan-IDF

Terug naar maart: toen had het Israëlische leger al geconcludeerd dat Hamas niet regelmatig van de VN gad gestolen. Hoge Israëlische legerfunctionarissen spraken vervolgens met de militaire adviseur van Netanyahu om de plannen van de regering voor een nieuw hulpsysteem te bespreken, aldus de functionarissen die door de NYT zijn geïnterviewd.

Tijdens die bijeenkomst, zo zeiden ze tegen de krant, uitten de militairen hun zorgen over het voornemen van het GHF om de enige hulporganisatie voor heel Gaza te worden. Ook presenteerden de militairen een plan om de rol van de VN uit te breiden naar delen van Gaza waar de particuliere organisatie naar verwachting niet actief zou zijn. Ook stelden de militairen dat de VN medicijnen konden uitdelen; spullen die het GHF niet zou geven.

Het plan van het IDF werd verworpen door de Israëlische regering, aldus de bronnen van de New York Times. Uiteindelijk, toen het leger in mei waarschuwde voor dreigende hongersnood in Gaza, veranderde de regering haar standpunt en werd toegestaan dat de VN en andere organisaties hulp zouden distribueerden, zij het samen met GHF. Sinds mei wordt de helft van de hulp door de VN en anderen uitgedeeld.

Documenten

Het Israëlische leger heeft gedurende de oorlog documenten en video’s vrijgegeven die aantonen hoe Hamas humanitaire hulp heeft uitgebuit. Het leger deelde ook interne Hamas-documenten, die het het percentage aan hulp aangeven dat door verschillende Hamas-afdelingen is ontvangen. De documenten dateren van begin 2024 en verwijzen niet specifiek naar de diefstal van VN-hulp.

Beschuldigingen

Hiernaast bakkeleien Israël en de VN al tijden met elkaar. De regering-Netanyahu stelt dat de VN geïnfiltreerd is door Hamas. Ook stelt het dat de VN vrachtwagens vol hulp heeft laten staan bij grensovergang Erez, aan de noordkant van Gaza. Op zijn beurt stelt de VN dat Israël te weinig veilige routes heeft gecreëerd om de vrachtauto’s overheen te laten rijden. En ze beschuldigen Israël ervan Gaza te hebben verwoest en de levering van cruciale hulp te blokkeren.

Humanitaire ramp

De schokkende beelden uit Gaza van hongerende mensen, die sinds deze maand de wereld overgaan, blijken tegen Israël te werken. In de strook voltrekt zich een humanitaire ramp omdat er te weinig voedsel en hulp wordt uitgedeeld. Door het handelen van het kabinet-Netanyahu VI komt Israël internationaal steeds geïsoleerder te staan. De voedseldroppings van dit weekend lijken slechts een druppel op de groeiende plaat. Volgens hulporganisaties komen ze te laat en hebben ze weinig effect.