Ierland kiest anti-Israëlische president

De uiterst linkse politica Catherine Connolly (68) is in Ierland gekozen tot president. Zij houdt er openlijk pro-Palestijnse standpunten op na en is uitgesproken Israël-kritisch. Ze voerde onder andere campagne met een Palestijnse sjaal. Verwacht wordt dat ze harde lijn tegen Israël van vertrekkend president Michael D. Higgins voortzet. De rechtse premier Michaél Martin is in de problemen gekomen door de verkiezingsuitslag.

De standpunten van de partijloze Connolly, die van 2020 tot 2024 parlementsvoorzitter was, worden links en anti-westers genoemd. Ook beschrijft ze zich als socialist en pacifist, en hecht ze sterk aan de neutraliteit van Ierland – dat wel lid is van de EU maar niet van de NAVO. Ze is kritisch op beide organisaties, die ze ‘militarisering’ verwijt, en vindt de houding van de EU en NAVO tegenover Rusland ‘oorlogszuchtig’.

‘Genocidale staat’

Connolly is eveneens erg uitgesproken over het conflict tussen Israël en de Palestijnen. Zo is ze voor een onafhankelijke Palestijnse staat en noemt ze Israël ‘een genocidale staat’. Op Europadag 2025 verklaarde ze dat zich ‘te schamen om Europeaan te zijn’, omdat ze denkt dat de huidige EU-leiding pro-Israël is. Ook vindt ze Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen te passief en hypocriet tegenover Israël.

Hamas

Tijdens de campagne in aanloop naar de presidentsverkiezingen zei Connolly dat terreurorganisatie Hamas ‘deel uitmaakt van de structuur van het Palestijnse volk’. Later zwakte ze die woorden af en zei ze de acties van Hamas ‘volledig te veroordelen’. Israël pleegt volgens haar niettemin ‘genocide’. Tevens zei ze in de campagne ‘een overtuigd Europeaan’ te zijn.

Bezoek aan Assad

Connolly kreeg in de campagne verwijten over haar bezoek aan Syrië, in 2018, waar ze een ontmoeting had met de toenmalige Syrische dictator Bashar al-Assad. Ze zei dat premier Martin indertijd ook naar het land was gegaan en dat zij daar was voor een zogenoemde ‘fact finding mission’. Ze bezocht een vluchtelingenkamp in Damascus en reisde naar Aleppo voor onder meer UNICEF. Assad heeft zij naar eigen zeggen nooit gesteund.

TikTok

De voormalige klinisch psychologe en advocate maakte jongeren enthousiast via podcasts en berichten die viraal gingen op sociale media, waaronder TikTok-video’s waarin ze haar best deed op het sportveld. Het leverde vrolijke beelden op van een basketballende presidentskandidate. En artiesten en muzikanten zoals de Mary Wallopers en de omstreden Noord-Ierse, anti-Israëlische band Kneecap steunden haar.

Links verenigd

De uiterst linkse maar partijloze Connolly kreeg steun van alle linkse en progressieve oppositiepartijen voor het presidentschap, een louter ceremoniële functie. Onder andere de Sinn Fein, de Groenen, sociaaldemocraten, Labour en de partij People Before Profit-Solidarity gaven hun steun. In de eerste en tweede ronde liet zij centristische en rechtse tegenstanders achter zich.

‘Inclusief’

Connolly versloeg in de tweede ronde oud-minister Heather Humphreys van de rechtse regeringspartij Fine Gael met 63 procent van de stemmen. Ze heeft beloofd een ‘inclusieve’ president die ‘luistert en reflecteert’ te zijn. Binnenkort volgt ze de vertrekkende president Michael D. Higgins (84) op, die bekend staat als anti-Israëlisch en vorig jaar hard botste met Israël. Hij heeft er dan veertien jaar op zitten.

Tegen Israël

Naar verwachting verandert de lijn tegenover Israël van Ierland niet: zowel links als rechts in de Ierse politiek is pro-Palestijns en zeer Israël-kritisch. Wel is zittend premier Martin in de problemen gekomen: leden van zijn partij eisen zijn hoofd, omdat het niet gelukt is om het presidentschap binnen te halen. Hoewel dat een ceremoniële functie is, wordt het verlies van regeringskandidate Humphreys als een klap gezien.

Derde vrouw

Na Mary Robinson (1990-1997) en Mary McAlese (1997-2011) wordt Catherine Connolly de derde vrouw die de functie van staatshoofd bekleedt. Het is een hoofdzakelijk representatieve functie, die de Ierse republiek in binnen- en buitenland vertegenwoordigt. De woorden van een Ierse president hebben echter soms wel gewicht, zeker als die langer dan zeven jaar zit. Hij of zij kan het maatschappelijke debat in Ierland beïnvloeden.