Israël-houding IDFA zorgt voor beroering en weerstand

Op Facebook circuleert een foto die genomen is in Amsterdam. Daarop staan affiches van het Internationaal Documentaire en Filmfestival Amsterdam (IDFA), waarop in blauwe letters opgespoten is: ‘Verboden voor Joden Femke’. Onduidelijk is wie deze actie heeft ondernomen, maar verontwaardiging roept het wel op. IDFA boycot Israëlische films en makers. Het is niet voor het eerst dat het festival zo in het nieuws komt.

De boodschap op de affiches is duidelijk gericht tegen burgemeester Femke Halsema (GroenLinks-PvdA) van Amsterdam. Door critici wordt haar verweten met twee maten te meten en het onvoldoende op te nemen voor Joden en Israëli’s in Amsterdam, en hen ook niet goed te beschermen. Kritiek op Halsema komt voornamelijk uit rechtse hoek, waar de haat tegenover haar soms groot is.

Boycot

IDFA zelf heeft nog niet gereageerd op het vandalisme. Wel is bekend dat het festival op de lijst is staat van meer dan 700 culturele instellingen die Israël en alles wat daar mee te maken heeft boycot. Later deed de directie er een verklaring uitgaan waarin staat dat iedere Israëlische film en maker per casus wordt beoordeeld. Er zijn dit jaar echter geen Israëlische films geprogrammeerd op het festival.

Opinie

In Het Parool staat een ingezonden stuk van Tami Ravid, een filmmaakster met Israëlische wortels. Zij stelt dat Israëlische filmmakers juist erg belangrijke films hebben gemaakt, vaak met overheidssubsidies. ‘Denk aan 5 Broken Cameras, over een Palestijns dorp dat zich verzet tegen Israëlische soldaten, en Advocate, over een Israëlische mensenrechtenadvocaat die het opneemt voor Palestijnen die van terrorisme worden beschuldigd’.

Dialoog?

Tevens haalt Ravid de film ‘The Gatekeepers’ uit 2012 aan, waarin de Israëlische geheime diensten kritisch worden besproken door oud-hoofden van de diensten. Deze Israëlische film was genomineerd voor een Oscar, aldus de maakster. Zij schrijft in Het Parool over IDFA, dat naar eigen zeggen zou staan voor dialoog:

‘Waar ik me zorgen om maak is dat het publiek van het Idfa niet meer die belangrijke verhalen uit Israël te zien krijgt, juist nu die verhalen verteld moeten worden. Het gebeurt onder het mom van een culturele boycot, maar Idfa is niet alleen cultuur, het is óók een belangrijk journalistiek podium, waar alle stemmen gehoord moeten worden, ongeacht waar ze vandaan komen.

Barend

Vorig jaar was er eveneens een incident op IDFA. Tijdens de opening in Carré schreeuwde een activist pro-Palestijnse leuzen en gooide hij blaadjes door de zaal. Naast hem zat per toeval journalist Frits Barend, die hem verbaal van tegengeluid voorzag. “Als je dit in Gaza roept, wordt je vermoord!” en ‘Free the hostages!’ riep de toen 77-jarige Barend, die niet opstond toen activist Jamil Fiorino-Habib weg wilde gaan.

Akkevietje

De activist struikelde over de benen van Barend en snelde vervolgens de zaal uit. Later beschuldigde hij de journalist ervan hem een vuistslag in de maagstreek te hebben gegeven. IDFA nam Fiorino-Habib serieus en er volgde een onderzoek: twaalf getuigen werden gehoord en zes video’s van het incident zijn bestudeerd. Barend werkte niet mee, omdat het om een akkevietje ging dat door de activist werd opgeblazen.

‘Consensus’

Na twee maanden kwam naar buiten dat er volgens de onderzoekers ‘consensus’ was over dat er ‘een verbale en fysieke interactie’ had plaatsgevonden. Over de ernst van het incident lopen de percepties sterk uiteen. De onderzoekers stelden dat het beter was ‘voorzichtig te zijn met conclusies en het eenzijdig toewijzen van schuld’. Barend mocht niet het complete onderzoek inzien ‘wegens privacyregels’.