Joden in Iran houden zich gedeisd

De Iraanse Joden verkeren in ‘fysiek goede gezondheid’ maar forceren momenteel niets en houden zich uit voorzorg gedeisd. In de islamitische republiek worden de Joden die er nog wonen – een groot deel vluchtte naar Israël en het westen – gedoogd, zoals de Koran aangeeft. Nu er oorlog is met Israël doet de Joodse gemeenschap voorzichtig aan om meer problemen te voorkomen, zo meldt de Times of India.

Terwijl Israël en de Verenigde Staten in de derde week zitten van hun gezamenlijke luchtaanval op het Iraanse regime, bevinden de duizenden Joden die in de islamitische republiek wonen zich in een zeer benarde situatie. Het is moeilijk te bepalen hoe gespannen de situatie precies is. Sinds de campagne begon weinig tot geen contact meer met familieleden in het buitenland.

Levensgevaarlijk

Het regime heeft internet geblokkeerd en contact met de buitenwereld is schier onmogelijk. Van Joden in Iran wordt vrijwel niets vernomen. Mogelijk is de stilte opzettelijk, omdat dergelijk contact – met name met mensen in Israël – argwaan bij de autoriteiten kan wekken. Leiders van de Joodse gemeenschap waarschuwen de achterban dat contact zoeken met vrienden of familie in Israël levensgevaarlijk kan zijn.

Interviews

Er zijn echter door de Times of India interviews afgenomen met familieleden, vrienden en vertegenwoordigers van de Joodse gemeenschap in Iran, in een poging te begrijpen hoe de oorlog hen beïnvloedt. Online schattingen geven aan dat de Joodse bevolking van Iran tussen de achtduizend en vijftienduizend mensen telt, voornamelijk geconcentreerd in Teheran, met kleinere gemeenschappen in steden als Isfahan en Shiraz.

Velen gevlucht

De interviews zijn gedeeld met de Times of Israel en zijn hier te lezen, afkomstig van betrouwbare bronnen binnen de kleine Joodse gemeenschap die in Iran nog over is. De meesten wonen daarbuiten. In Israël wonen ongeveer tweehonderdduizend Joden van Iraanse komaf. Nog eens honderdduizend wonen in westerse landen, zoals de VS. De meesten zijn vertrokken na de Islamitische Revolutie van 1979.

Ayatollahs tolereren

Na het uitroepen van de islamitische republiek en het vestigen van hun dictatoriale theocratische regime bepaalden de geestelijken dat Joden in Iran zouden worden getolereerd. Ze zijn ‘mensen van het boek’ en worden volgens de Koran daarom getolereerd. In werkelijkheid worden Joden in Iran als tweederangsburgers behandeld. Mede daarom zijn velen mettertijd naar Israël geëmigreerd.

Millennia

Joden woonden al sinds ongeveer 727 voor Christus in Perzië , nadat ze als slaven in de regio waren aangekomen na te zijn gevangengenomen door de Assyrische en Babylonische koningen. Volgens een Joodse legende was Serah bat Asher, kleindochter van de patriarch Jakob, de eerste Jood die Perzië binnenkwam. In verschillende delen van de Bijbel worden Joden in het land genoemd.

Ezra

In het boek Ezra wordt aan de Perzische koningen toegeschreven dat ze de Joden toestonden en in staat stelden terug te keren naar Jeruzalem en hun tempel te herbouwen. De wederopbouw werd uitgevoerd volgens het decreet van Cyrus, Darius en Artaxerxes. Deze gebeurtenis in de Joodse geschiedenis vond plaats in de zesde eeuw voor Christus toen er al een gevestigde en invloedrijke Joodse gemeenschap in Perzië bestond.

Khomeini

Niettemin hebben er altijd Joden in Perzië, en wat later Iran zou gaan heten, gewoond. In de vijftig jaar voor de Islamitische Revolutie stond de Pahlavi-dynastie veel vrijheden toe die het leven voor Joden aangenamer maakte. Dat veranderde in 1979. Ayatollah Khomeini ontmoette leden van de Joodse gemeenschap bij zijn terugkeer uit zijn ballingschap in Parijs.

Qom

Leiders van de gemeenschap, verontrust na de executie van een van hun meest vooraanstaande vertegenwoordigers, de industrieel Habib Elghanian, hadden een ontmoeting met Khomeini in Qom. Daar verklaarde hij: “In de Heilige Koran wordt Mozes, vrede zij met hem en al zijn verwanten, vaker genoemd dan welke andere profeet ook.”

Fatwa

“Profeet Mozes was slechts een herder toen hij opstond tegen de macht van de farao en hem ten val bracht. Mozes, de woordvoerder van Allah, vertegenwoordigde de slaven van de farao, de onderdrukten, de meest verdrukten van zijn tijd. Aan het einde van de bijeekomst verklaarde Khomeini: “Wij erkennen onze Joden als gescheiden van die goddeloze, bloedzuigende zionisten,” doelend op Israël. Hij vaardigde een fatwa uit waarin werd bepaald dat de Joden beschermd moesten worden.