Australië treuzelt met strijd tegen Jodenhaat – achtergrond

Na weken van aanvallen op Joodse doelen in Australië, kijkt de regering naar serieuze maatregelen om het groeiende geweld en antisemitisme te beteugelen. Een plan van de Australische antisemitisme-coördinator moet daarvoor als blauwdruk dienen. Maar de Labourregering bestudeert het nog en blijft volgens critici treuzelen in het aanpakken van Jodenhaat. Wat is er in Down Under aan de hand?

Het plan van antisemitisme-coördinator Jilian Segal kwam vorige week op een moment van onrust in de Joodse gemeenschap. In de afgelopen tijd werden Joden en hun instellingen door antisemieten aangevallen, omdat zij tegen Israël en het zionisme zijn. Zo was de synagoge van Melbourne doelwit van een aanslag. Kort daarna demonstreerden anti-Israël-activisten voor de deur. “Dood aan het IDF!” schreeuwden ze terwijl sjoelgangers angstvallig binnen zaten.

Grimmig

De sfeer in Australië wordt steeds grimmiger waar het om het Jodendom en de Joodse gemeenschap gaat. Niet alleen neemt het antisemitisme al jaren toe, ook worden Joden steeds vaker aaneengeschakeld met de staat Israël. Met name moslims richten zich tegen hen en vaker wordt agressie gebruikt. Premier Anthony Albanese (Labour) heeft alle aanvallen op Joden veroordeeld, maar leek tot nu toe niet met gerichte bestrijdingsplannen te komen.

Actieplan

Vorige week was er dus antisemitisme-gezant Segal, die een jaar geleden door Albanese werd aangesteld, met haar actieplan om Jodenhaat te voorkomen en bestrijden. Het rapport – dat in overleg met Joods Australië is opgesteld – bevat 49 actiepunten die moeten zorgen voor een fundamentele mentaliteits- en beleidsomslag. Australië moet weer een land worden waar Joden zich veilig kunnen voelen, aldus Segal.

Evenwichtig

“Het pakt antisemitisme aan op veel plekken in onze wetgeving, klaslokalen, universiteiten, media, werkplekken, online ruimtes en openbare instellingen,” aldus de antisemitisme-coördinator over haar plan, waar ze negen maanden aan heeft gewerkt. Eerder hadden Joodse organisaties al een eigen plan opgesteld, waarin ze veel verder wilden gaan. Uiteindelijk is na overleg tussen hen en Segal een ‘realistisch rapport’ gekomen.

Strengere wetten

Het rapport maakt melding van brandstichtingen in synagogen en vandalisme tegen Joodse scholen of instellingen. Daarom, zei Segal, is het tijd om te overwegen of de wetgeving tegen haatmisdrijven moet worden versterkt om opruiing, laster en ‘het uiten van haat’ beter aan te pakken. Het huidige wettelijke kader geeft onvoldoende ruimte om Jodenhaters en daders goed aan te pakken, aldus Segal.

Universiteiten

Net als in Nederland en andere westerse landen vindt in het hoger onderwijs veel antisemitisme plaats en voelen Joodse studenten zich daar niet langer veilig. Segal wil dat universiteiten die niet optreden tegen antisemitisme, geen overheidsfinanciering meer kunnen krijgen. Er moet een puntensysteem komen waarin universiteiten en hogescholen worden beoordeeld. Wie een onvoldoende haalt en zich niet betert, kan financieel worden afgeknepen.

Migranten

Andere voorstellen zijn onder meer een verbod op antisemitische uitingen met kunstmatige intelligentie (AI), strengere wetgeving rond antisemitisch gedrag en ‘intimiderende protestactiviteiten’, en het korten van kunstenaars en culturele instellingen die anti-Joodse uitingen doen. Ook moeten visumaanvragers worden gescreend op antisemitische standpunten, met focus op het weigeren of intrekken van visa als er aantoonbaar sprake is van anti-Joods gedachtengoed.

Preventie

Tegelijkertijd wil Segal dat in Australië meer wordt gedaan aan bewustwording en educatie. Ze vindt dat er meer aandacht moet komen voor Jodenhaat in het curriculum van scholen en ‘vertrouwde stemmen’ met een groot bereik op sociale media worden ingeschakeld om antisemitisme te weerleggen. Ook moet er een plan komen voor het monitoren van Australische media om te voorkomen dat ze valse of verdraaide verhalen overnemen en verkondigen.

Overlap

In een persconferentie presenteerde Segal haar ambitieuze plan, dat ze overhandigde aan premier Albanese. Hij beloofde het te bestuderen en te onderzoeken of zijn regering de actiepunten kan overnemen. Verder staat hij ervoor open om bepaalde punten al snel te implementeren. Het eerdere vijftien-puntenplan van de Uitvoerende Raad van Australische Joden (ECAJ), dat overlap toont met Segals plan, zou daarvoor de basis zijn.

Abanese

“Er is geen plaats voor antisemitisme in Australië,” herhaalde Albanese maar weer eens. “De haat en het geweld die we de laatste tijd op straat hebben gezien, zijn verachtelijk en worden niet getolereerd. Ik wil dat de verantwoordelijken met de volle kracht van de wet worden geconfronteerd.” Hoe hij dat wil doen, liet Albanese in het midden. Verder sprak hij van ‘een langetermijnaanpak’ die samenwerking met het middenveld vereist.

Kritiek

Na de persconferentie barstte het debat in de Australische media los. Gaan sommige maatregelen die Segal voorstelt niet te ver? En zo ja, zijn de burgerrechten dan niet in het geding? vroegen critici zich af. Het screenen van migranten en monitoren van media oogst veel kritiek. Dit zou raken aan de rechten van de democratische rechtstaat. Met name mensenrechtenactivisten en -advocaten vinden dit.

Weifelen

Ook is er kritiek op het mogelijk korten van universiteiten, hogescholen en cultuurinstellingen, omdat dat voor zelfcensuur zou kunnen zorgen, met name wanneer het over kritiek op Israël gaat. Tegelijkertijd is er kritiek op de Labourregering, die volgens rechtse opiniemakers te weifelend en langzaam zou zijn. Sommigen zeggen dat Segal door hen wordt gebruikt en vinden dat zij ermee op moet houden als het nog langer duurt voordat haar plannen worden uitgevoerd.

Steun

Oppositieleider Sussan Ley van de conservatieve Liberale Partij hamert erop dat premier Albanese zich niet direct heeft gecommitteerd aan de implementatie van specifieke maatregelen die Segal en de ECAJ voorstellen. Volgens haar verdienen Australiërs duidelijkheid over wat de regering wil doen. De oppositie steunt het actieplan. Schaduwminister Andrew Hastie riep tot een ‘overheidsbrede reactie’ op antisemitisme en wel zo snel mogelijk.

Oproep

De ECAJ staat achter Segal en steunt de ‘dringend noodzakelijke maatregelen krachtig’, zo liet voorman Daniel Aghion weten. “We roepen alle sectoren van de samenleving, waaronder de overheid, de wetshandhaving, de media, de universitaire sector, onderwijsinstanties en aanbieders van online platforms op om samen te werken met de speciale gezant en de Joodse gemeenschap om dit actieplan volledig ten uitvoer te brengen.”

Haast?

Premier Albanese heeft geen tijdsschema gegeven waarbinnen zijn regering het plan zal hebben bestudeerd en wanneer het Segals voorstellen wil uitvoeren. Wel heeft de minister van onderwijs gezegd dat er meer ruimte moet komen voor educatie over antisemitisme op school. Feit is dat de Labourregering met de situatie rond de Joden in zijn maag zit. Haast wordt echter nog niet gemaakt, laat staan dat er daadkracht van uitgaat.

Islamofobie

Binnen de Labour-partij wordt inmiddels gesoebat over de manier waarop er actie ondernomen moet worden. Het bestrijden van antisemitisme zou gelijk op moeten gaan met beleid tegen ‘islamofobie’, menen veel sociaaldemocraten. Maar waar Joden al tijden in angst leven en zichzelf in veiligheid moeten brengen, is er geen groot probleem met de veiligheid van moslims in Australië. Het is volgens critici een geforceerde vergelijking die mank gaat.

Israëlkritiek

Vanuit Labour klinkt ook de bezorgdheid dat mensen straks geen kritiek meer mogen hebben op Israël. Segal en Albanese ontkenden in hun persconferentie dat legitieme kritiek op Israël als ‘antisemitisme’ beschouwd zal worden. De premier gaf aan dat hij zelf kritiek heeft geuit op de militaire acties van de regering-Netanyahu in Gaza. “Maar je kunt die standpunten wel met respect naar voren brengen.” Toch neemt niet iedereen binnen Labour dit van hem aan.

Dovemansoren

Premier Albanese is oprecht bezorgd om het lot van de Australische Joden. Hij deed mede daarom een oproep aan de Israël-critici en activisten in het land: “Wat uw probleem in het Midden-Oosten ook is, het helpt niet als u mensen hier in Australië aanvalt vanwege wie ze zijn, vanwege hun geloof, vanwege hun identiteit.” De vraag is of zijn oproep niet aan dovemansoren is gericht. Het is wachten op de volgende aanval of brandstichting in Down Under.