‘EU zal Joodse besnijdenis beschermen’

Omdat de briet mila, de Joodse jongensbesnijdenis, in België onder druk staat, organiseerde de European Jewish Association (EJA) woensdag een conferentie over het onderwerp. Daar kwamen experts, geestelijken en EU-vertegenwoordigers op af, die allen waarschuwden voor de gevolgen op Europees vlak. De Europese Commissie en EU-antisemitise-coördinator zeiden pal voor de briet mila en vrijheid van religie te staan.

“De Europese Commissie is zich ervan bewust dat de besnijdenis een van de belangrijkste tradities voor Joden is. Een verbod op deze eeuwenoude praktijk zou in feite de mogelijkheid voor het Joodse leven om te floreren in welke lidstaat dan ook uitbannen,” concludeerde EU-antisemitisme-coördinator Katharina von Schnurbein in haar toespraak op de EJA-bijeenkomst.

Vervolging

In België lopen momenteel rechtszaken van het Parket tegen verschillende moheels [mannen die volgens de Joodse religie bevoegd zijn de briet mila uit te voeren, red.] en is de wet tegen besnijden aangescherpt. Ook was er een verhit debat over het onderwerp, waar de VS zich in mengde. Van Schnurbein: “We erkennen de bedreigingen en het moeilijke publieke debat, en we onderschatten de impact ervan op Europese Joden niet.”

Joods leven

De Europese Commissie is zich ervan bewust dat de besnijdenis van jongetjes op de achtste dag na de geboorte van centraal belang is voor Joodse gemeenschappen, ‘ongeacht hun mate van naleving, of die nu religieus of seculier is’, aldus de Europese antisemitisme-coördinator, die beloofde ‘alles in het werk te blijven stellen’ dat Joods leven in Europa kan bestaan en floreren.

Deskundigen

“Europa kan immers alleen floreren als ook de Joodse gemeenschappen floreren.” Tijdens de conferentie waarschuwden Joodse, islamitische en christelijke leiders, maar ook medische deskundigen en hoge EU-functionarissen, dat de situatie in België een bepalende test kan worden voor de godsdienstvrijheid, de rechten van minderheden en de toekomst van het Joodse leven in heel Europa.

Geen bewijs

Volgens de Belgische autoriteiten zorgt de briet mila voor ‘verminking’ van jongens en dat mag niet. De artsen en wetenschappers die op de bijeenkomst spraken, stellen dat er duidelijk geen bewijs is voor verhoogde schade voor de baby. Het aantal complicaties door de besnijdenis is ook vele malen lager dan het aantal complicaties dat wordt gemeld bij baby’s die door artsen in een ziekenhuis worden besneden.

Twee miljard mannen

Een van de sprekers was directeur Michael Ben Akon van de afdeling Kindergeneeskunde van het Laniado Ziekenhuis in Israël. Hij is ook lid van de commissie van het Israëlische Ministerie van Volksgezondheid voor de certificering van moheels. Circa twee miljard mannen wereldwijd zijn besneden, stelde Ben Akon, die wees op uitgebreide internationale medische gegevens die extreem lage complicatie-percentages aantonen.

Klein aantal

Slechts 0,4 procent van de jongens die worden besneden lopen complicaties op en nog een 0,06 procent van deze groep loopt een infectie op. Gegevens uit Israël laten zien dat van de meer dan 70.000 tot 75.000 besnijdenissen die jaarlijks worden uitgevoerd, er in 2018 slechts 35 complicaties werden gemeld, wat neerkomt op ongeveer 0,5 gevallen per duizend ingrepen.

Minder ziekten

In Israël wordt ongeveer zeventig procent van de besnijdenissen door moheel uitgevoerd die gecertificeerd zijn en moeten voldoen aan de eisen van het Opperrabbinaat en het Ministerie van Volksgezondheid. Twee andere experts wezen op de verlaging van de kans op kanker, infecties, blaasproblemen en SOA’s na een besnijdenis. In die zin is de Belgische wet ver gezocht, aldus de deskundigen.

Waardigheid

Ook Eurocommissaris Olivér Várhelyi voor Volksgezondheid liet op de conferentie van zich horen. ‘Het Joodse leven hoort in Europa. De Joodse traditie hoort in Europa’, schreef hij in een boodschap aan de deelnemers. Hij voegde eraan toe dat Joodse gemeenschappen hun religie ‘in veiligheid, waardigheid en vrijheid moeten kunnen belijden, met volledig respect voor hun religieuze tradities’.

Geestelijken

Vanuit de religieuze hoek spraken de Nederlandse opperrabbijn Binyomin Jacobs – voorzitter van de antisemitisme-comissie van EJA – imam Nordine Taouil – voorzitter van de RMG Moslimgeleerden van België – en de Vlaamse pater Rik Hoet – bisschoppelijk vicaris voor oecumenische dialoog en voorzitter van de Belgische katholieke commissie voor dialoog met het Jodendom.  

Precedent

‘De besnijdenis is een fundamentele religieuze praktijk voor zowel Joodse als islamitische gemeenschappen. En in democratische samenlevingen moet het recht van minderheden om hun geloof vrijelijk te belijden worden beschermd’, aldus de drie. Ze waarschuwden dat het beperken van oude religieuze tradities een verontrustend precedent zal scheppen voor Joden en moslims, maar ook voor de godsdienstvrijheid en de sociale cohesie in Europa als geheel.

Politici, activisten

Andere sprekers op de bijeenkomst waren EJA-voorzitter en rabbijn Menachem Margolin, federaal parlementslid Michael Freilich (N-VA), de Antwerpse oud-wethouder Jinnih Beels (Vooruit), hoogleraar kerkelijk recht Rik Torfs en advocaat Ralph Pais, tevens actief bij het Joods Informatie en Documentatiecentrum (JID). Zij herhaalden eerdere standpunten.

Europese olievlek

De deelnemers en sprekers waarschuwden er herhaaldelijk voor dat de Belgische procedure tegen moheels het risico met zich meebrengt dat een nationale rechtszaak een Europees precedent wordt, met gevolgen die veel verder reiken dan de Joodse en moslimgemeenschappen van België. Dit was ook al te zien na de Europese rechtsgang tussen Joden en moslims en de staat over de rituele slacht in het land.

Wat willen we zijn?

In zijn slotwoord zei rabbijn en EJA-voorman Margolin: “De vraag waar België vandaag de dag voor staat, is niet wat voor soort Joden in Europa kunnen leven. De vraag is wat voor soort Europa Europa wil zijn.” Hij voegde eraan toe: “Voor Joden is besnijdenis niet zomaar een medische ingreep. Het is een van de fundamenten van het Joodse leven en de Joodse identiteit.”

Goed informeren

“Beslissingen over de besnijdenis worden [in België, red] genomen zonder de feiten te kennen, zonder behoorlijke discussie en zonder de bewijzen goed af te wegen voor wat in wezen een kleine medische ingreep is. Deze conferentie beoogt die kennislacune op te vullen. Bovenal moeten regeringen goed geïnformeerd zijn om het recht van Joden om als Jood te leven te beschermen,” aldus Margolin.