Geen ambities – column Carine Cassuto

Een van de hardnekkigste beschuldigingen aan het adres van Israël, is dat het een koloniaal project zou zijn, of zoals dat in de progressieve academie heet: ‘een vestigingskolonie’; een bewering die alleen kan worden volgehouden als de Joodse geschiedenis terzijde wordt geschoven, aldus columniste Carine Cassuto. In die zin heeft het Jodendom juist geen ambities.

Die geschiedenis is oud, veel ouder dan die van het christendom of de islam, en een waarbij etniciteit, geloof en taal samenvallen. Een ander significant verschil is het gegeven dat de Joden aan zichzelf genoeg hebben. Er bestaat geen missie en geen bekering.

Aspirant-Joden die zich bij de rabbijn melden worden in eerste instantie vriendelijk maar beslist de deur gewezen. Alleen voor de volhouders zal de deur op een gegeven moment op een kiertje opengaan. Die houding komt niet voor uit onvriendelijkheid, maar rust op de gedachte dat het religieuze Jodendom veel van de volger vraagt en Joden door de eeuwen heen niet vriendelijk zijn behandeld, om maar eens een eufemisme te gebruiken.

Bekeren

In het christendom en de islam is dat fundamenteel anders. Ze zijn niet gebaseerd op etniciteit en beide zijn erop uit om zoveel mogelijk mensen te bekeren. Christelijke missionarissen vormden eeuwen de stoottroepen van de Europese koloniale machten. Moslims hebben vanuit Arabië een eeuwenlange jihad gevoerd en talloze volkeren en hun pre-islamitische geloof onder de voet gelopen.

Die gewoonte om te domineren is in dat deel van de wereld nog steeds niet uitgedoofd. In Syrië zijn het de Druzen en Alevieten die sinds de val van Bashar Al-Assad worden afgeslacht, omdat zij door radicale soennitische moslims als afvalligen worden gezien.

Het Jodendom streeft het tegenovergestelde na. Het is niet op zoek naar de ander, sterker nog, het geeft er de voorkeur aan dat de ander vooral zichzelf blijft. De ziel van de niet-Jood hoeft niet gewonnen te worden; die ziel is van zichzelf in orde en veilig.

Vestigingsstaat

Toch wordt Israël dagelijks door de meeste media als vestigingsstaat beschreven en dat is verre van een neutrale term. Het is een van de Westerse hoofdzonden, net als de slavernij, waarmee Israël buiten de kring van beschaafde landen wordt geplaatst. Het zionisme wordt afgeschilderd als een koloniale beweging en niet de terugkeer naar het land van herkomst.

Kolonialisme kent twee pijlers: het veroveren van land en het onderwerpen en soms bekeren van de inheemse bevolking. Spanje veroverde niet alleen Latijns-Amerika, het kerstende het grootste deel van de bevolking. De moslims deden hetzelfde, maar dan in de omgekeerde richting. Zij trokken op van het Arabisch schiereiland, en islamiseerde en Arabiseerde de inheemse bevolking in een gebied dat zich uitstrekte van Marokko tot Afghanistan. De bekering was een integraal onderdeel van de kolonisering.

Granieten plaat

Wie wel eens in Israël is geweest, kan niet om de geschiedenis heen. Graaf in de grond en je kunt de geschiedenis reconstrueren. Bovenop liggen de Ottomanen, de laatste koloniale machthebber voor het Britse mandaat en helemaal onderop de sporen van het Bijbelse Israël.

Het oudste artefact is de zogeheten Merneptah stele, ook wel bekend als de Israël stele. De stele is een granieten plaat met hiërogliefen die de militaire overwinningen van farao Merneptah in de dertiende eeuw voor het begin van de gewone jaartelling herdenken. Maar de stele is bijzonder omdat het de vroegst bekende vermelding van Israël in een niet-Bijbelse bron bevat.