Israël en Egypte sluiten alsnog historische gasdeal

Met een akkoord voor de verkoop van Israëlisch gas aan Egypte sluiten beide buurlanden het jaar af. Deze week kwamen ze overeen dat Cairo voor 34,7 miljard dollar aan gast van Jeruzalem koopt. De landen leggen de deal beiden op eigen wijze uit, maar dat die historisch genoemd kan worden, is zeker. Sinds 1978 is er vrede tussen Israël en Egypte. In eerste instantie leek de deal af te ketsen, maar toch kwam het er van.

Premier Benjamin Netanyahu kondigde woensdag aan dat hij de grootste energieovereenkomst uit de geschiedenis van Israël had goedgekeurd. Het gaat om een deal met buurland Egypte. De overeenkomst zal naar verwachting de Israëlische economie in de komende jaren met miljarden sjekels stimuleren. Dat is nodig, want door de zogenoemde Zeven Frontenoorlog staat die economie onder druk.

Chevron

In een video met minister Eli Cohen van Energie zei Netanyahu dat de aardgasdeal met Caïro een waarde heeft van 34,7 miljard dollar, waarvan achttien miljard dollar rechtstreeks naar de staatskas zal gaan. “De overeenkomst is ook met het Amerikaanse bedrijf Chevron, met Israëlische partners die gas aan Egypte zullen leveren,” zei Netanyahu. In de eerste vier jaar gaat er 155 miljoen dollar per jaar naar de staatskas.

Chanoeka

“We hebben Israël weer een kruik olie gebracht,” aldus Netanyahu, verwijzend naar het verhaal van Chanoeka van deze week. “Deze deal versterkt de positie van Israël als regionale energiegrootmacht aanzienlijk en draagt ​​bij aan de regionale stabiliteit.” Duur moet gas voor Israëlische burgers niet worden. De premier benadrukte dat de bedrijven verplicht zullen zijn om aardgas aan Israëliërs te verkopen ‘tegen een goede prijs’.

Geen garantie

Het Israëlische bedrijf NewMed Energy kondigde in augustus een overeenkomst van 35 miljard dollar voor de levering van aardgas aan Egypte aan. De deal, die duidelijke economische voordelen voor beiden biedt, liep echter vast nadat minister Cohen weigerde hem goed te keuren. Dit omdat er geen garantie was dat de Israëlische markt met ‘eerlijke prijzen’ te maken zou krijgen.

Risico

Ook was Cohen bezorgd dat de export de Israëlische aardgasreserves kan uitputten en de binnenlandse energiezekerheid in gevaar kan brengen. Eerder waarschuwde het ministerie van Financiën dat Israël de komende 25 jaar te maken kan krijgen met een aardgastekort, omdat de binnenlandse energiebehoefte sneller groeit dan verwacht en de gasexport robuust is. Dat zou leiden tot hogere energieprijzen voor consumenten.

Sadat

Naar verluidt kwam er druk vanuit de VS om toch tot een akkoord te komen. Washington wil dat beide buurlanden warmere betrekkingen krijgen. Egypte en Israël sloten in 1978 vrede. In 1981 werd de Egyptische president Anwar Saddat voor zijn daad vermoord door extremisten. Ook is de vrede nooit warm geweest, maar eerder pragmatisch: beide landen tolereren elkaar en hebben contact, maar lopen er niet mee te koop.

Trump

Nu de regering-Trump de Abraham Akkoorden in het Midden-Oosten wil uitbreiden, is het gebaad bij een goede relatie tussen Israël en Egypte. Gasleveringen kunnen daarbij helpen, zo is de gedachte. Volgens Axxion zou de Amerikaanse president Donald Trump hebben geprobeerd een topontmoeting te regelen tussen Netanyahu en de Egyptische president Abdel-Fattah al-Sissi. Mogelijk speelt de kans voor Chevron ook een rol.

Doorbraak

Israël zou, om Sissi over te halen, een reeks toezeggingen aan Egypte moeten doen, waaronder het tekenen van de strategische gasovereenkomst met Caïro. Nu het zover is, kan gesproken worden van aan historische doorbraak. “Dit is een historische dag voor de aardgassector, een dag die voortdurende investeringen in Israël garandeert en zorgt voor regelgevende stabiliteit voor de komende jaren”, zei NewMed-CEO Yossi Abu.

Gevoelig

Egypte legt het akkoord op eigen wijze uit. Volgens de regering van Al-Sisi gaat het om een puur commerciële deal en niet om een politieke stap. In de moslimwereld liggen dergelijke overeenkomsten met Israël gevoelig vanwege het conflict met de Palestijnen. De Egyptische bevolking (ruim honderd miljoen mensen) groeit nog steeds en heeft een toenemende energiebehoefte. Israël gaat hen daarin voorzien.