Merz in Israël: tweestatenoplossing blijft uitgangspunt

Voor Duitsland is de internationale afspraak van de tweestatenoplossing nog steeds leidend inzake het conflict tussen Israël en de Palestijnen. Dat heeft bondskanselier Friedrich Merz (CDU) gezegd op bezoek in Israël, waar hij onder meer premier Benjamin Netanyahu trof. De Duitsers blijven het land steunen en onderstreepten dat deze week nog maar eens door de aankoop van het Israëlische Arrow-luchtafweersysteem.

We zijn verenigd, maar zijn het toch oneens. Dat was de conclusie van een lang en uitvoerig treffen tussen Merz en Netanyahu in Jeruzalem, zondag. De Duitser benadrukte ook een betrouwbare en verantwoordelijke partner van Israël te willen zijn. Netanyahu schetste echter een andere visie op hoe vrede in de regio eruit zou moeten zien, want het direct erkennen van een onafhankelijke Palestijnse staat is volgens hem verkeerd.

Erkend

Merz zei dat ‘we werken aan het doel van een nieuw Midden-Oosten’ waarin ook de staat Israël erkend zou worden door alle anderen. “We zijn ervan overtuigd dat de uiteindelijke oprichting van een Palestijnse staat naast Israël waarschijnlijk de beste vooruitzichten biedt voor deze toekomst.” Een tweestatenoplossing kan alleen worden bereikt door middel van onderhandelingen. Deze zijn ‘nu noodzakelijk’, zei Merz.

Terreurstaat

Netanyahu herhaalde zijn afwijzing van een onafhankelijke Palestijnse staat op dit moment. “Wij geloven dat er een manier is om een ​​meer omvattende vrede met de Arabische staten te bevorderen, en ook een manier om een ​​werkende vrede met onze Palestijnse buren te creëren,” zei hij na de ontmoeting. “Maar we zullen geen staat voor onze deur creëren die vastbesloten is om ons te vernietigen.”

Militaire acties

Al wijzend op de Duitse geschiedenis benadrukte de bondskanselier dat Duitsland altijd achter Israël blijft staan. Dit was ook de afgelopen jaren het geval, na 7 oktober 2023, de dag waarop terreurorganisatie Hamas het zuiden van Israël binnenviel en ruim 1.200 Israëli’s en buitenlanders vermoordde. Ook Israël moet volgens het internationaal recht ter verantwoording worden geroepen voor zijn militaire acties, aldus Merz.

Complex

“Mijn bezoek komt op een moeilijk moment voor het Israëlische volk en ook op een complex moment voor de betrekkingen tussen onze twee landen,” zei Merz in Jeruzalem. Hij voegde eraan toe dat de acties van de Israëlische regering tijdens de oorlog in Gaza ‘ons ook in een bepaald dilemma hadden geplaatst’, doelend op de vraag of Duitsland bijvoorbeeld nog wel wapens aan Israël moest leveren.

Songfestival

De betrekkingen tussen beide landen zijn in de laatste jaren op de proef gesteld. Zo was Netanyahu woest toen de Duitse regering deze zomer een tijdelijk wapenembargo instelde. Tegelijkertijd nam Duitsland het voor Israël op waar het moest, onder meer door voor het land in de bres te springen voor deelname aan het Eurovisie Songfestival. Mede door Duitse druk is Israël er volgend jaar weer bij op het liedjesfestijn.

Tegenbezoek?

Dan is er nog de kwestie over het internationale arrestatiebevel tegen premier Netanyahu. Na zijn verkiezingsoverwinning in februari Merz dat Duitsland onder zijn regering niets zal doen om de Israëli aan te houden indien hij op Duitse bodem komt, ondanks dat Berlijn internationale verdragen onderschrijft. Er is momenteel geen uitnodiging gepland voor een tegenbezoek van de Israëlische premier aan Duitsland.

Arrestatiebevel

“Als de tijd het toelaat, zou ik zo’n uitnodiging doen, maar dat is momenteel voor geen van ons aan de orde”, zei Merz. Netanyahu stelde op zijn beurt dat hij Duitsland graag opnieuw zou bezoeken. Hij verwees naar het internationale arrestatiebevel, dat hij opnieuw scherp bekritiseerde. Het Internationaal Strafhof in Den Haag vaardigde in november 2024 tegen hem een arrestatiebevel uit wegens oorlogsmisdaden in Gaza.

Yad Vashem

In de ochtend bezocht Merz het museum en herinneringscentrum Yad Vashem, waar hij de zes miljoen Europese Joden herdacht die indertijd door de nationaalsocialisten zijn vermoord. Hij legde er een krans en beschreef in het gastenboek nogmaals de historische verantwoordelijkheid van Duitsland voor de Sjoa. In tegenstelling tot zijn voorganger Angela Merkel vermeed hij de term ‘staatsverantwoordelijkheid’.

Palestijnse staat

De tweestatenoplossing waar Merz over spreekt heeft te maken met de afspraak van de internationale gemeenschap dat een onafhankelijke Palestijnse staat er pas kan komen na een allesomvattende vredesregeling, waarin onder meer Israël door de Palestijnen en anderen als staat word erkend. Frankrijk, Canada en andere westerse landen hebben die lijn verlaten door nu al een Palestijnse staat te erkennen.

Abdullah II

Merz vloog zondag weer door. De avond ervoor had hij al een ontmoeting gehad met de Israëlische president Yitzhak Herzog in Jeruzalem, nadat hij eerder op de dag de Jordaanse koning Abdullah II in Aqaba had bezocht. Ook sprak Merz telefonisch met de Palestijnse president Mahmud Abbas. Het is de eerste Midden-Oostenreis van Merz sinds bij in mei aantrad als de tiende bondskanselier van Duitsland.

Arrow

Vorige week werd bekend dat Berlijn het arrow-luchtafweersysteem van Israël in gebruikt neemt. Met ‘arrow’ kunnen projectielen tot op 2.400 kilometer vanaf Duitsland op honderd kilometer hoogte worden neergehaald. Het gaat om arrrow 3, dat door de VS en Israël is ontwikkeld. Het systeem is duur en daar kwam in de Duitse media kritiek op. Iedere raket kost een paar miljoen euro.