Spanning in Bosnië door komst KvK-Israël

Het openen van een Israëlische Kamer van Koophandel in de Republika Srpska, een van de twee deelrepublieken van Bosnië-Hercegovina, zorgt voor spanning in het Balkanland. Het kantoor in Banja Luka kwam er zonder de centrale regering in Sarajevo erin te betrekken. De huidige Israëlische regering houdt er warme banden op na met de Republika Srpska en staat op slechte voet met de federale Bosnische regering.

Het kantoor werd geopend om de banden tussen de Bosnische-Serviërs en Israël aan te kunnen halen. De Republika Srpska werd bij het vredesakkoord van Dayton opgericht en vormt een van de twee deelstaten in het land. Het akkoord kwam er na de burgeroorlog die tussen 1991 en 1995 woedde. De Republika Srpska heeft zich mettertijd als stoorzender in het Bosnische project ontwikkeld.

Onafhankelijk?

Onder leiding van het regiohoofd Milorad Dodik zijn de banden met Israël aangehaald. Na 7 oktober waren het de Bosnische Serviërs die het land door dik en dun steunden. Tegelijkertijd stuurde Dodik steeds meer aan op onafhankelijkheid en ging hij internationaal gezien vaak zijn eigen weg, onder meer door Vladimir Poetin te bezoeken. Uiteindelijk leidde het niet tot onafhankelijkheid van de Republika Srpska.

Rabbijnen

De federale Bosnische regering in Sarajevo heeft een meer neutrale houding tegenover Israël. Niettemin was er een incident met het niet doorgaan van een internationale rabbijnenconferentie in Sarajevo, waarbij regeringsfunctionarissen van islamitische komaf dwarslagen en de vergadering verboden. Dit zette kwaad bloed in Israël en bij de EU, dat Bosnië goed in de gaten houdt omdat het graag EU-lid wil worden.

Minister erbij

Het nieuwe Israëlische handelskantoor in Banja Luka wordt geleid door de Israëlische zakenman Amir Gross Kabiri. Hij is een prominente maar omstreden figuur in het economische en politieke leven van Bosnië, wat extra olie op het vuur gooit. Tevens werd de opening bijgewoond door de Israëlische minister Amichai Chikli van Diasporazaken, wiens harde standpunten eveneens onder een vergrootglas liggen.

Ondermijning

De grootste kritiek op de komst van de Israëlische KvK is dat de Republika Srpska buiten de centrale regering in Sarajevo om is gegaan. Het Verdrag van Dayton bepaalt dat buitenlandse zaken onder de Bosnische regering vallen. Net als eerder met Rusland ondermijnt de Republika Srpska opnieuw deze spelregel, maar dan met Israël. Dat zorgt voor spanningen. Eerder ontstond er een rel om het gebruik van de Bosnisch-Servische vlag in Jeruzalem tijdens een Bosnisch bezoek aan premier Benamin Netanyahu.

Bedrijvigheid

Tegelijkertijd is er Israël, dat door toenemende internationale buitensluiting de randen van Europa opzoekt, onder meer door de banden met de Republika Srpska aan te halen. De opening van de Israëlische KvK kan ter plaatse zorgen voor wat meer bedrijvigheid. De deelstaat stukken minder welvarend dan de Bosnisch-Kroatische Federatie, de andere deelstaat, en kan dus wel een economische impuls gebruiken.