Ophef om Bosnisch-Servische vlag in Jeruzalem

Een hoogwaardigheidsbekleder uit Bosnië-Herzegovina heeft met haar bezoek aan Israël voor opschudding gezorgd. Zeljka Cvijanovic, het Bosnisch-Servische lid van het Bosnische presidentschap, was maandag in Jeruzalem bij premier Benjamin Netanyahu. Achter hen preek niet de Bosnische, maar de Bosnisch-Servische vlag, wat gevoelig ligt in Sarajevo. Israël heeft zo geholpen om Bosnië te ondermijnen, heet het.

De beelden van de twee politici gingen niet aan de Zweedse oud-premier Carl Bildt voorbij. Op X.com schreef hij: ‘Opmerkelijk. Zelfs wanneer vertegenwoordigers van de Republika Srpska naar Rusland gaan, wappert er bij de officiële bijeenkomsten ook een Bosnische vlag, maar Israël laat de staatsvlag van Bosnië weg en heeft alleen een vlag van de Republika Srpska’.

Niet bemoeien

Bildt kreeg bijval, met name vanuit het andere deel van Bosnië, waar voornamelijk moslims – Bosniakken – en Bosnische Kroaten wonen. Ook kreeg hij kritiek en tegengas, vooral van Bosnische Serviërs en pro-Israëlische gebruikers van X. Zij stellen dat de Zweed zich met zijn eigen zaakjes moet bemoeien en vinden dat de vlag van het Servische deel van Bosnië gewoon moet kunnen.

Deelstaten

Door het uiteenvallen van Joegoslavië vanaf 1991 en werd Bosnië-Herzegovina in 1992 onafhankelijk, waarna er een bloedige burgeroorlog ontstond tussen de drie grote bevolkingsgroepen in het land: moslims, Serviërs en Kroaten. In 1995 werd middels een vredesakkoord geregeld dat het land in twee deelstaten werd gedeeld: de Moslim-Kroatische federatie en de Republika Srpska.

Afscheiding

Ook werd afgesproken dat het presidentschap altijd door drie personen uit elk een van de bevolkingsgroepen zou worden ingevuld. Echter. gaandeweg is met name de Republika Srpska meer zijn eigen weg gegaan. De hoogste bestuurders aldaar zinspelen steeds vaker op afscheiding en flirten met landen als Rusland en Servië. Ze hebben ook een goede band met Israël opgebouwd.

Samenwerking

Cvijanovic was in Jeruzalem namens Bosnië-Herzegovina en niet namens de Republika Srpska. Waarom dan toch de vlag van die laatste werd gebruikt, is vooralsnog een raadsel. Later ontmoette ze minister Gideon Sa’ar van Buitenlandse Zaken, die de Bosnische Serviërs als vrienden van Israël omschreef. Inhoudelijk werd gesproken over veiligheidsvraagstukken, politieke banden en samenwerking tussen Israël en Republika Srpska.

Sancties

Bosnië kwam hoogstwaarschijnlijk niet echt aan bod. Daarmee heeft Cvijanovic haar presidentschap ondermijnd, aldus critici in Sarajevo. Zij is niet onomstreden: in april 2022 werden haar door het Verenigd Koninkrijk sancties opgelegd, omdat ze de legitimiteit van Bosnië-Herzegovina ondermijnde en aandrong op de facto afscheiding van de Republika Srpska. Tevens ontkent ze de genocide van Srebrenica.

Rabbijnen

Los daarvan is er op wat Israël en Joden betreft een politieke tweedeling in Bosnië. In Sarajevo werd een Europese rabbijnenvergadering afgelast door een islamitische bestuurder. Ook weigerden spelers van het Bosnische voetbalelftal bij een interland tegen Israël de Israëlische spelers de hand te schudden. Waar de Bosnische Serviërs pro-Israël zijn, zijn de Bosnische moslims of Bosniakken erg Israël-kritisch.

Erkenning

Tegelijkertijd blijft de Bosnisch-Servische regering in Banja Luka zich richten op meer autonomie met als doel uiteindelijk zo onafhankelijk mogelijk zo niet onafhankelijk te worden. Mocht de Republika Srpska zich afscheiden, dan is erkenning van andere staten snel nodig. Mogelijk komt die erkenning dan van weinigen: Rusland, Servië en wie weet ook Israël.