Stakingen bij VRT op til om Songfestival en Israël

De Vlaamse minister van Media vindt het ongepast dat medewerkers van de openbare omroep VRT willen gaan staken omdat België namens de omroep meedoet aan het Eurovisie Songfestival. Veel medewerkers zijn tegen en de socialistische en christelijke vakbonden bereiden stakingsacties voor. Niettemin moet er volgend jaar gewoon een Belgische bijdrage zijn in de Bulgaarse badplaats Burgas, waar het festival dan plaatsvindt.

In het Vlaams parlement kreeg minister van Media Cieltje Van Achter (N-VA) vragen van onder meer Jos D’Haese (PVDA) over de deelname van VRT aan het Eurovisie Songfestival, aldus persagentschap Belga. Het extreemlinkse parlementslid noemt dat ‘een politieke beslissing’. Zo voerde hij aan dat VRT-directeur Frederik Delaplace zou gezegd hebben dat naast de directie ook de Raad van Bestuur de beslissing had genomen.

Autonoom

Van Achter wees erop dat de VRT een zelfstandige instelling is die eigenstandig strategische besluiten neemt. Over belangrijke zaken wordt het Vlaams kabinet geraadpleegd, maar het Songfestival was ‘een autonome beslissing’ van de VRT zelf. Dat de vakbonden acties voorbereiden, vindt Van Achter ‘ongepast’. Er is nog geen definitieve knoop doorgehakt over stakingen.

Geen bemoeienis

“Stel je voor dat wij als politici zouden zeggen dat we het niet eens zijn met een programma van de VRT en er alles aan zouden doen om ervoor te zorgen dat het niet wordt uitgezonden. Het land zou, terecht, te klein zijn. Iedereen zou spreken over politieke inmenging en de onafhankelijkheid van de VRT,” aldus Van Achter, die instemming kreeg van de rechtse partijen in het Vlaams parlement.

Moeizaam

Vorige maand kreeg de VRT een week extra bedenktijd van de European Broadcasting Union (EBU), die het Songfestival organiseert. De omroep kon het intern moeilijk eens worden over wel of geen deelname voor België. Uiteindelijk werd besloten toch mee te doen, tot ongenoegen van een deel van het personeel. Sindsdien spookt het op dit dossier en dreigen de bonden met acties zoals stakingen.

Stroefheid

Ook in Nederland duurde het langer. De NPO koos uiteindelijk toch ook voor deelname. De reden voor de stroefheid is de deelname van Israël, een land dat steeds meer mensen als een pariastaat willen behandelen. Nederland was afwezig op het Songfestival van dit jaar vanwege de deelname van Israël, dat overigens tweede werd. Omroep AVROTROS gaf in augustus de organisatie terug aan de NPO, die anders besliste.

Belgisch

In België wisselen de twee grootste openbare omroepen elkaar jaarlijks af waar het om het Eurovisie Songfestival gaat. Het ene jaar stuurt de Franstalige RTBF een deelnemer naar het liedjesfestijn en het andere jaar is de Vlaamse VRT aan de beurt. Bij de editie van dit jaar was België er met een delegatie van de RTBF bij, Ook bij die omroep werd gemord, maar ook daar wilde de directie niet aan politiek doen.

Nieuwe regels

De EBU heeft veel gedoe gehad met omroepen die niet wilden deelnemen aan het Songfestival vanwege Israël. Naast Nederland waren in 2026 ook Spanje, Slovenië, Ierland en IJsland afwezig. De organisatie hoorde hun signaal en kwam met nieuwe regels. Landen die te maken hebben met oorlogssituaties mogen meedoen. Na eventuele winst wordt onafhankelijk beoordeeld of het organiseren van het Festival ter plaatse kan.