‘Ton voor Joods Nijmegen moet goed en nuttig worden uitgegeven’

Onlangs kondigde burgemeester Hubert Bruls (CDA) van Nijmegen aan dat hij een fonds zal creeëren voor de Joodse gemeenschap in zijn stad. De aanleiding was het onafhankelijke onderzoek naar de rol die de gemeente speelde in de jaren ’40-’45 inzake Joods vastgoed. Het is de bedoeling dat Joods Nijmegen meer herkenbaarheid krijgt dankzij het fonds en dat jongeren moeten worden bewustgemaakt over antisemitisme en de gevaren van Jodenhaat. Er komt 125.000 euro aan smartengeld vrij.

Dat laatste maakte de gemeente Nijmegen bekend na de onthullingen in het rapport. In Nijmegen zijn bijna driehonderd Joodse panden geroofd. Het grootste deel werd verkocht aan particulieren, maar ook de gemeente zelf kocht huizen. Na de oorlogsjaren kregen de Joodse eigenaren hun panden veelal terug, maar er moest wel worden afgerekend met de gemeente als nieuwe eigenaar. Joden die hadden geleden en berooid terugkwamen werden zo dubbel gepakt. Bruls hekelde op 16 juni de handelswijze van zijn voorgangers en de gemeente.

De Nijmeegse burgervader maakte woensdag excuses aan de Joodse gemeenschap en kondigde het fonds nogmaals aan. Het is de bedoeling het geld aan te wenden om toekomstige generaties te waarschuwen ‘tegen de gevolgen van onverdraagzaamheid en haat’. De gemeenteraad moet nog groen licht geven voor het fonds, maar dat lijkt een kwestie van formaliteit. Het geld zal niet bedoeld zijn voor individuele betalingen aan overlevenden of hun nabestaanden, maar zal worden uitgegeven aan projecten van en voor Joods Nijmegen.

Het is de bedoeling dat er op korte termijn een expositie in de sjoel komt over Joods leven in de Keizerstad. Die zou moeten komen uit 25.000 euro voor publieksvoorlichting. “Het zou mooi zijn als die tentoonstelling wel mobiel is, zodat die ook langs scholen kan reizen,” aldus Bruls. Het moet in ieder geval gebeuren in samenwerking met het Huis van de Nijmeegse Geschiedenis en Informatiecentrum WO2.

De rest van het geld – 100.000 euro – is bedoeld voor de lange termijn. De gemeenschap mag dan zelf met voorstellen komen die bruggen moeten slaan naar andere groepen in de stad, aldus de burgemeester. “Zodat de Joodse gemeenschap niet alleen met Chanoeka – op de Grote Markt – een plaats heeft in de hele gemeenschap maar alle dagen van het jaar.” Het geld kan ook aangewend worden om antisemitisme te voorkomen en bestrijden.

Voorzitter Eldan Santcroos van de NIG Nijmegen is blij met het gebaar van Bruls en de gemeente, dat pas officieel in werking kan gaan treden na goedkeuring van de gemeenteraad. Hijzelf zegt tegen De Gelderlander dat het nog te vroeg is om een wensenlijstje op tafel te krijgen, ‘aar het is in ieder geval een heel mooie geste.” Vriend en vijand zijn het ermee eens dat de 125.000 euro in het nieuw op te zetten fonds goed en nuttig moet worden besteed.

Lees ook:
Bruls: nieuw fonds moet Joods Nijmegen laten floreren
De gemeente Nijmegen komt met een speciaal fonds voor de Joodse gemeenschap. ‘Dit fonds moet de gemeenschap laten floreren,” aldus burgemeester Hubert Bruls (CDA) van de Keizerstad. Hij kondigde het fonds aan na de presentatie van een onderzoek hoe Nijmegen in de bange jaren ’40-’45 is omgegaan met onteigend en geroofd Joods vastgoed, en het rechtsherstel daarvan.