Irritatie na besluit militairen bij Joodse doelen

Na de aanslagen op Joodse instellingen in België en Nederland is in Brussel besloten om de Belgische Joodse gemeenschappen voorlopig met militairen te beschermen. Die beslissing, die door de ministers van Defensie en Binnenlandse Zaken werd genomen, zorgt voor irritatie bij anderen in de regering. Dit was vooraf niet besproken, klinkt het van coalitiepartners. Joodse organisaties zijn opgelucht, maar zeggen nadrukkelijk dat de veiligheid van de Joodse gemeenschappen niet onderhandelbaar is.

De militaire inzet zal plaatsvinden bij allerlei synagogen en aan Joodse scholen in het land. De nieuwe maatregel zal zo snel mogelijk worden uitgevoerd. De operationele aspecten ervan zullen worden beheerd door de politie, in nauwe samenwerking met Defensie, aldus een persbericht. De komst van ‘para’s’ in Belgische straten is niet nieuw: na de aanslagen van 2015 waren zij ook een aantal jaar actief in steden.

Veiligheid

“In een context van toenemend antisemitisme heeft de aanslag aan de synagoge in Luik nogmaals aangetoond dat de dreiging voor de Joodse gemeenschap in België zeer reëel is,” zegt minister Bernard Quintin (MR) van Binnenlandse Zaken. “De veiligheid van onze medeburgers verzekeren is de opdracht van de Staat in al zijn geledingen, los van elke politieke overweging.”

Bescherming

Quintin: “De inzet van militairen om de veiligheid rond Joodse sites te versterken zal een directe ondersteuning vormen voor de politiediensten.” Het besluit is met minister Theo Francken (N-VA) genomen. “Defensie staat altijd klaar om de natie te ondersteunen wanneer de veiligheid van onze burgers onder druk staat. Met deze inzet versterken we de politiediensten en dragen we bij aan de bescherming van de Joodse gemeenschap in ons land,” zegt Francken.

Dankbaar

De Joodse gemeenschappen zijn tevreden. Zo schrijft het Vlaamse Forum der Joodse organisaties (FJO): ‘Wij zijn de overheid dankbaar voor deze dringende beslissing, en in het bijzonder de politici die zich hiervoor hebben ingezet. Gezien de toenemende antisemitische incidenten en de aanslagen van de voorbije week was het noodzakelijk om bijkomende maatregelen te nemen om Joodse instellingen beter te beschermen’.

Geen overleg

Irritatie is er bij anderen. Deze beslissing werd vooraf niet in de ministerraad besloten, laat een woordvoerder van minister Annelies Verlinden (CD&V) van Justitie weten. ‘Minister Verlinden zal dit op zeer korte termijn op de regeringstafel brengen en met de commissaris-generaal in gesprek gaan over het door hem gesignaleerde tekort aan middelen binnen de politie om deze opdracht uit te voeren’.

Blokkade

In de regeringscoalitie had Verlinden’s partij CD&V de komst van militairen bij Joodse doelen geblokkeerd vanwege de toestand in de Belgische gevangenissen. Die zijn overvol en de leefbaarheid staat daar onder druk. Verlinden en partijvoorzitter Sammy Mahdi willen daarom eerst dat er extra geld naar dit probleem gaat alvorens er para’s in de straten bij Joodse instellingen komen.

Risico

Door de houding van regeringspartij CD&V was een patstelling ontstaan, die nu door twee ministers van andere partijen is doorbroken. Blijkbaar hebben Quintin en Francken met hun besluit het risico willen nemen dat het op een conflict met de Vlaamse christendemocraten aankomst. Het is nu aan de regie van premier Bart De Wever (N-VA) om deze brand te blussen.

Toegestaan

Op papier mochten Quintin en Francken de knoop zelf doorhakken. Hun beslissing is gebaseerd op artikel 111 van de Belgische wet op de geïntegreerde politie. Op basis van dit artikel kan de Commissaris-generaal van de Federale politie overgaan tot de vordering van militairen van Defensie ter ondersteuning van politietaken. Dat zal nu gebeuren. Het is wachten op de eerste para’s in de straten van bijvoorbeeld Antwerpen.

Oproep

Eerder op de dag had Antwerps burgemeester Els van Doesburg (N-VA) een dringende oproep gedaan aan de federale regering om militairen naar haar stad te sturen. “Degenen die dit dossier blokkeren, moeten beseffen dat ze hier een grote verantwoordelijkheid dragen,” zei ze maandag tegen de VRT, doelend op CD&V’ers Mahdi en Verlinden.

Tapijtenmarkt

“De veiligheid van de bevolking in het algemeen, en van de Joodse gemeenschap in het bijzonder, kan niet het voorwerp zijn van een politieke tapijtenmarkt. Alles is klaar om de militairen te laten starten,” aldus Van Doesburg. “Koppel dossiers die hier niks mee te maken hebben los en zet het licht op groen. De recente aanslagen maken dit nog dringender.”

Gevangenissen

Wel is de toestand in de Belgische gevangenissen nijpend. Momenteel slapen 644 gedetineerden op de grond. Dat bleek maandag uit nieuwe cijfers waar vakbond ACOD naar verwees. Volgens de bond tonen de cijfers aan dat het aantal gevangenen verder toeneemt sinds de invoering van de penitentiaire noodwet in de zomer van 2025, die ervoor moest zorgen dat de situatie beter zou worden.

Veiligheid niet onderhandelbaar

Het FOD heeft samen met het Joods Informatie- en Documentatiecentrum (JID) een reactie doen uitgaan op de recente ontwikkelingen na het besluit om militairen naar Joodse objecten te brengen. Ze zijn verontwaardigd maar vooral reageren ze met ongeloof op de recente uitspraken van CD&V-minister Verlinden in het debat over de inzet van militairen voor de beveiliging van Joodse instellingen:

‘In een context waarin de dreiging tegenover de Joodse gemeenschap reëel, ernstig en aantoonbaar is, is het nauwelijks te vatten dat sommigen deze kwestie herleiden tot een politiek steekspel. Dit gaat niet over partijbelangen. Dit gaat over de veiligheid van onze kinderen, onze scholen, onze synagogen en onze gemeenschap.

Onze veiligheid is niet onderhandelbaar. Zij is geen inzet van politieke onderhandelingen, maar een kerntaak en een plicht van de overheid. De feiten zijn duidelijk: er is sprake van een verhoogde dreiging, bevestigd door de veiligheidsdiensten, en er is nood aan bijkomende capaciteit om Joodse instellingen adequaat te beschermen.

In die context zijn vertraging, relativering of politieke profilering niet alleen ongepast, maar potentieel gevaarlijk.
Het is dan ook onaanvaardbaar dat de veiligheid van een minderheidsgroep wordt gebruikt in een politiek dispuut. Wie in deze omstandigheden de ernst van de situatie niet begrijpt, zou beter eerst ernstig bij zichzelf te rade gaan.’