Boek Andreas Burnier opnieuw uitgebracht

Een van de eerste boeken van wijlen Andreas Burnier wordt heruitgegeven. Het gaat om De huilende libertijn, een revolutionair boek uit 1970. De herdruk is verschenen bij Uitgeverij De Kleine Uil in Groningen. Burnier was Joods en kwam al vroeg openlijk voor haar lesbische geaardheid uit. Ze overleed in 2002 maar haar werk wordt via een speciale website in ere gehouden.

De roman De huilende libertijn gaat over een filosofe, Jean Brookman, die binnen de invloedssferen komt van Laïs Lefèbre, Daar wordt een compleet nieuwe wereld voor haar geopend die haar voert naar Malaga, Santiago de Compostela, Athene en uiteindelijk Turkije. Scherpzinnig en ironisch fileert Burnier de dubbele moraal van haar tijd – en misschien ook van de onze, aldus de uitgeverij.

Avonturenroman

Dit is ‘de eerste roman over vrouwen waarin niemand doodgaat, niemand krankzinnig wordt, niemand hoeft te trouwen, niemand zijn geld naar de psychiater brengt, en waarin ook nog eens iets te lachen valt’, aldus Burnier op de achterflap van de eerste druk van deze lesbische avonturenroman. De heruitgave uit 2025 bevat een nawoord door Doeke Sijens, liefhebber van het werk van Burnier.

Gender

De mannelijke critici van haar tijd konden moeilijk uit de voeten met deze roman van Burnier waarin fictie, filosofisch essay en maatschappijkritiek in elkaar over vloeien. Zowel de vorm van de roman als haar reflecties op gender, vrijheid en authenticiteit zijn even visionair als urgent, aldus de uitgeverij. De huilende libertijn valt in de categorie ‘regenboogreeks’ en telt 156 pagina’s.

Dessaur

Andreas Burnier is het pseudoniem voor Catharina Irma Dessaur, die in 1931 werd geboren in een liberaal Joods gezin. In de oorlog dook ze drie jaar onder op verschillende adressen en gebruikte ze de schuilnaam Ronnie van Dijk. Later zou ze de roepnaam Ronnie nog altijd gebruiken. Na de oorlog ging ze met haar vader naar Amsterdam, waar ze later geneeskunde en filosofie ging studeren.

Criminologe

Na in de jaren vijftig met een uitgever getrouwd te zijn geweest en twee kinderen te hebben gekregen, studeerde Burnier in de jaren zestig cum laude af in de criminologie. Later ging ze als criminoloog werken aan de Katholieke Universiteit Nijmegen, waar ze jarenlang hoogleraar was. Na haar scheiding kwam ze publiekelijk voor haar lesbische geaardheid uit, wat midden jaren zestig nog een uitzondering was.

Damesliefde

Burnier debuteerde in 1965 onder haar pseudoniem in het tijdschrift Tirade en in hetzelfde jaar verscheen haar eerste roman: Een tevreden lach. Voor deze roman had ze de ontdekkingen van haar eigen geaardheid als uitgangspunt genomen. Ze was de eerste auteur in de Nederlandstalige literatuur die op op eigen wijze schreef over vrouwelijke homoseksualiteit. Dit thema speelde ook in haar latere romans een belangrijke rol.

Voorvechter

In haar werken zijn feminisme en andere onderwerpen zoals euthanasie ruim vertegenwoordigd. Tijdens de Tweede Feministische golf kon Burnier een van de voorvechters van vrouwenrechten worden genoemd. Tegelijkertijd had ze kritiek op de vrouwenbeweging, die zij te negatief van instelling vond en te weinig zelfkritiek vond hebben. Volgens haar werd de schuld van de achterstand van vrouwen teveel gezocht bij de structuren en te weinig bij vrouwen zelf.

Joods zijn

Vanwege haar ervaringen in de oorlog keerde Burnier zich lange tijd af van haar Joodse achtergrond, maar omstreeks 1989 – het jaar van haar vaders overlijden – veranderde dat in een hartstochtelijke belangstelling, die leidde tot haar terugkeer tot het Jodendom en lidmaatschap van de Liberaal Joodse Gemeente van Amsterdam, aldus haar website.

Laatste jaren

Tot dan was Het jongensuur (1969), dat gaat over haar onderduikperiode, haar enige boek dat expliciet verwees naar haar Joods zijn. De laatste twaalf jaar van haar leven publiceerde Burnier hoofdzakelijk over Joodse onderwerpen. Posthuum zijn deze essays gebundeld in Ruiter in de wolken. In haar laatste roman, De wereld is van glas (1997), speelt het Jodendom zelfs een hoofdrol.

Nalatenschap

Burnier overleed in 2002 op 71-jarige leeftijd onverwachts aan een hersenbloeding. Ze werd in stilte begraven op de Liberaal Joodse Begraafplaats Gan Hasjalom. Op dat moment lagen er geen boeken van haar in de winkel, mar uitgeverij Augustus besloot tot heruitgave van Burniers belangrijkste werken. Haar nalatenschap wordt in ere gehouden op een actuele website, waarvan Manja Ressler en Daniel van Mourik de redactie vormen. Ook is er de Stichting Andreas Burnier.