Koning Filip spreekt over Israël en Gaza in tv-rede

Zijn ontmoeting met een Israëlische en een Palestijnse vader, begin juni in het Koninklijk Paleis van Brussel, heeft koning Filip van België zeer geroerd. Zo zelfs dat hij er in zijn jaarlijkse toespraak voor de nationale feestdag uitgebreid aandacht aan besteedde. In de rede kwam de vorst ook op voor het internationaal recht en wat de Europese Unie kan doen tegen conflicten wereldwijd.

De koning ontving Israëliër Rami Elhanan en Palestijn Bassam Aramin op 6 juni in audiëntie in zijn werkpaleis. Ze verloren allebei een dochter in de Zeven Frontenoorlog, de oorlog die thans nog gaande is. In Israël en de Palestijnse gebieden strijden beiden samen voor vrede. Kort waren ze in België, onder meer om met de vorst in gesprek te gaan en te vertellen over hun werk en leed.

Overweldigd

Het bezoek greep de koning aan en in zijn 21 juli-toespraak kwam hij erop terug. “Een paar weken geleden ontmoette ik twee vaders, een Palestijn en een Israëli. Ze delen allebei een onbeschrijflijk leed, namelijk het verlies van een kind, slachtoffers van hetzelfde conflict. Ik was overweldigd door hun getuigenis. Ze hebben wraakgevoelens opzijgezet en ervoor gekozen hun lijden om te zetten in een boodschap voor vrede. Een vrede die hun lijden zou verzachten.”

Gaza aan de kaak

Deze vaders herinneren ons eraan dat naast de politieke dimensie het steeds de menselijke waardigheid is, die op het spel staat, aldus het Belgische staatshoofd. “Ik sta volledig achter hun pleidooi en sluit me aan bij al wie de ernstige humanitaire wantoestanden in Gaza aan de kaak stelt, waar onschuldige burgers, gevangen in hun enclave, van honger sterven en bezwijken onder de bommen.”

Schande

Filip vervolgde: “De huidige toestand sleept al veel te lang aan. Dit is een schande voor de mensheid. Wij steunen de oproep van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties om onmiddellijk aan deze ondraaglijke crisis een einde te maken.” Ook nam de vorst het op voor het internationaal recht. “Door het respecteren van het volkenrecht en de mensenrechten kunnen we eenieders waardigheid beschermen. Zo kunnen we ook vertrouwen bouwen, een deugd die we zo hard nodig hebben.”

Samenwerking

Eerder in zijn toespraak prees Filip de Europese Unie en de kracht die daar volgens de Belgische regering van uitgaat. “Wereldwijd is er een toename van conflicten, waarvan we dachten dat ze tot het verleden behoorden. In deze context blijft Europa samenwerking verkiezen boven confrontatie. Het kiest voor openheid, niet voor uitsluiting. Dat is een opmerkelijke, soms moeilijke keuze. Vandaag de dag vergt ze ook moed.”

Leiderschap

Volgens de Belgische koning is het ‘een keuze die Europa welvaart heeft geschonken en het in staat
heeft gesteld zijn eigen weg te vinden’. Met Europa kunnen we beter inspelen op digitale evoluties, onze legers
versterken en het hoofd bieden aan de klimaatverandering, aldus Filip. Meer EU-leiderschap is nodig. “Het moet zich opwerpen als een bolwerk tegen en een waardig alternatief voor de brute machtsstrijd waarvan we vandaag getuige zijn. Door trouw te blijven aan onze waarden: de democratie, rechtvaardigheid en het recht.”

Opmerkelijk

Volgens Belgisch koningshuisverslaggever en -watcher Pascale Mertens van de VRT is het opmerkelijk dat de koning het conflict in Gaza nu bij de naam noemt. In zijn kerstrede had hij het in zijn algemeen over conflicten en het leed van kinderen daarin, maar nu gaat het openlijk over Gaza. Ook opvallend: koning Filip tikt Israël op de vingers, maar heeft het niet over Hamas en de gegijzelden.

Over de 21 juli-toespraak

Ieder jaar viert België op 21 juli de Nationale Feestdag, de dag in 1831 waarop Leopold I als eerste koning der Belgen werd ingezworen, een jaar na het uitbreken van de Belgische revolutie. Voorafgaand aan deze dag houdt de vorst altijd een tv-toespraak. De Belgische koning heeft geen politieke macht en daarom moet zijn rede altijd politiek gedekt worden door de Federale regering.

Hoe werkt het?

Voor de rede van vandaag is premier Bart de Wever (N-VA) politiek gezien verantwoordelijk. Hij heeft de tekst vooraf gelezen en waar mogelijk afgestemd, waarna die ‘door kon’ voor opname. De voorgangers van Filip deden het ook zo en hadden elk hun eigen stijl en keuzes, die werden afgestemd met de desbetreffende Belgische premiers. Soms roept een toespraak politieke vragen op. Dezelfde formule geldt voor de jaarlijkse kersttoespraak van de koning.