Zuivel Israël onder druk door hervormingsplan

Melk is goed voor elk, zo vinden velen ook in Israël. Maar de laatste tijd staan de zuivelsector en de aanvoer van melkproducten onder druk. Dat komt door protest van de melkveehouders, die in opstand komen tegen een hervorming die de regering-Netanyahu wil doorvoeren. De Israëlische markt moet open gaan voor buitenlandse melk, zodat zuivel goedkoper wordt.

Een pak melk of yoghurt is in Israël, net als veel andere dagelijkse levensmiddelen, in de afgelopen jaren alleen maar duurder geworden. Hetzelfde geldt voor producten waar zuivel in verwerkt wordt. Als de Israëlische markt open gaat voor zuivelproducten uit het buitenland, kunnen de prijzen op termijn slinken voor de consument. De boeren zeggen dan in de problemen te komen.

Smotrich

Israël telt een kleine zeshonderd melkveebedrijven die goed zijn voor bijna de totale de zuivelsector. Zeker vierhonderd daarvan zeggen in de problemen te komen als het plan van minister Bezalel Smotrich van Financiën doorgaat. Bedrijven die ruwvoer aanleveren, gaan dan mogelijk ook op de fles. Verder zegt de branche dat Israël afhankelijk zal worden het buitenland, wat de voedselzekerheid in het gedrang brengt.

Turkse melk

In Jeruzalem vond vorige week een groot boerenprotest met veel traktoren plaats, nabij de Knesset. De boeren zijn bang voor melk uit Turkije en Polen, landen die het product veel goedkoper en massaler kunnen aanbieden. Het zijn volgens landbouworganisaties niet de kosten van de boeren, maar van de grote verwerkingsbedrijven Tnuva, Tara en Strauss. Die hebben monopolies en houden de prijs bewust hoog, aldus de boeren.

Hamsteren

In aanloop naar een melkstaking – de boeren legden 24 tot 48 uur hun werk neer – kwam er een run op zuivelproducten in de Israëlische supermarkten. Mensen gingen hamsteren. Veel winkels stelden een maximum aan melk per klant in, meestal ging het om twee liter. Nadat de boeren weer aan het werk gingen, nam de druk af. Maar het gevaar is nog niet geweken, want nieuwe, langere stakingen dreigen.

Primeur

Nog nooit sinds de onafhankelijkheid van Israël – 1948 – legden agrariërs het werk neer. Het werkethos is traditioneel gezien groot, onder meer omdat de stichters een land voorzagen van boeren en arbeiders. Maar de tijd van de socialistische inslag is ver weg: tegenwoordig is het neoliberalisme in Israël dominant. Wel zijn de zuivelboeren allemaal nog steeds in kiboetsiem en mosjaviem gevestigd.

Efficiënt

Hoewel niet groot, is de Israëlische zuivelbranche wel erg efficiënt. Volgens Melkvee.nl telt het land 115.000 koeien die 1,6 miljard kilo melk per jaar produceren. Het gaat om een gemiddelde productie van 12.000 kilo melk per koe op jaarbasis. Dat is relatief veel. Dat komt door moderne technieken die worden gebruikt. Israël is nu nog zo goed als zelfvoorzienend op het gebied van zuivel.