Activisten domineren herdenking Februaristaking

Woensdag 25 februari 2026 gaat de geschiedenis in als de dag waarop de Februaristaking niet meer werd herdacht als voorheen. Anti-Israël-activisten domineerden een herdenking van de staking van 1941. Wat een dag van herinnering moest zijn, werd voor Joden een dag van ergernis en ontgoocheling. Het ging niet meer over de gebeurtenis van weleer, maar over het conflict in het Midden-Oosten. Veel Joden bleven weg.

In Amsterdam vond de herdenking van de Februaristaking plaats in het bijzijn van anti-Israël-activisten, die naast het monument van de Dokwerker met Palestijnse vlaggen stonden. Ook was de vlag van het Volksfront voor de Bevrijding van Palestina (PFLP) te zien, een terreurorganisatie die in de EU verboden is. Niemand werd opgepakt en sommige activisten stonden journalisten te woord.

Ophef

Een van hen was activist en woordkunstenaar Jerry Afriyie, waarover vooraf veel ophef was. Hij was een van de hoofdsprekers van de herdenking van het Comité Herdenk de Februaristaking, gelieerd aan de gemeente Amsterdam. Joodse organisaties wilden niet dat hij kwam spreken, maar Afriyie werd niet uit het programma gehaald. Ook GroenLinks-wethouder Rutger Groot Wassink was een van de sprekers.

Stranders

Voorzitter Jaïr Stranders van het Comité Herdenk de Februaristaking zei achteraf tegen Powned tevreden te zijn geweest met de komst van Afriyie. “Ik denk dat het voor controverse heeft gezorgd en ik denk dat het soms niet erg is om controverse te hebben, en dat het ook een discussie mag opleveren, misschien een vervelende of moeilijke discussie. Ik denk dat het niet erg is. Dat is toch wat een open samenleving is?”

Nors

Een herdenking is volgens Stranders ‘niet bedoeld om te kwetsen’. Dat een grote groep Joden en niet-Joden gekwetst zijn, dat is jammer. “Ik vind het heel jammer dat die mensen niet gekomen zijn.” Powned stond ook de anti-Israël-activist met de PFLP-vlag toe om wat te zeggen. Deze man met Engelstalig accent zei dat hij niets wilde zeggen en kwam nors over. Op zijn rug stond de tekst: ‘Zionism is over!’ [Zionisme is voorbij!, red.]

Kapen

In Hilversum en Zaandam wordt de Februaristaking donderdag herdacht. Het als in de hoofdstad willen pro-Palestijnse groepen de plechtigheid daar kapen. Zo roept de Palestijnse stichting Handela op om de ‘300+ vermoorde Palestijnse journalisten te herdenken’ in Hilversum. Op een affiche staat: ‘Neem je keffiyeh mee’. In Zaandam is een soortgelijke groep actief. Ook Zaankanters4palestine wil de herdenking overschaduwen.

Ondergrens

Met het kapen van herdenkingen van de Februaristaking is een opnieuw een morele ondergrens overschreden. In 1941 legden arbeiders en anderen het werk neer als protest tegen de Jodenvervolging van de bezetter. Niet-Joden kwamen voor de Joden op. Jarenlang is dat teken van moed herdacht, maar nu moeten er andere dingen bij worden gehaald, de Palestijnen voorop, aldus critici.

Analyse

Herdenkingen over gebeurtenissen in de Tweede Wereldoorlog draaien vaak niet meer om wat er herdacht wordt, maar om wie er mag spreken en welke boodschap hij of zij heeft. De Sjoa wordt als haakje gebruikt om een politiek podium te pakken en organisaties faciliteren dat. Met de werkelijke reden voor het herdenken heeft het vaak nog weinig te maken. Door nivellering en politisering verliezen herdenkingen hun nut en betekenis. Zo vervaagt de geschiedenis. Uiteindelijk zijn Joden en de samenleving daar de dupe van.