Itay Benda zingt voor vrede – column Sivan Behr

Zorgen om de slechte invloed van social media op de jeugd zijn niet terecht als het gaat om Itay Benda. Deze Israëlische musicus heeft het hart van schrijfster Sivan Behr veroverd. Hij zingt voor vrede. Hiervan kunnen de bestuurders van de Melkweg, het Koninklijk Concertgebouw en de AVROTROS leren.

Ontelbare keren heeft zanger en pianist Itay Benda feeds op insta en TikTok gepost. Vooral sinds 7 oktober 2023 toen Hamas vanuit Gaza in Zuid-Israël de meest verschrikkelijk moordpartij onder Joden heeft aangericht sinds de Holocaust. Online komt hij in contact met jongeren wereldwijd.

Je ziet zijn gasten bovenaan het beeld en daaronder zie je Benda met een petje op, aan zijn muziek-set zitten. De muzikale duizendpoot vraagt altijd waar men woont. Daarna stelt hij voor een song in hun eigen taal te zingen. Dat doet hij prachtig. De verbaasde gezichten van zijn toehoorders die niet geloven wat er gebeurt zijn goud waard.

Luisteraars in Iran

De jongeren resideren over de hele wereld: Rusland, Pakistan, Frankrijk, China, Griekenland, Saoedi-Arabië en de Verenigde Staten. Benda heeft zelfs luisteraars in Iran gevonden, als het internet werkt, en hij spreekt zijn publiek aan in het Engels. Nadat ze vertellen uit welk land ze komen begint hij direct een lied in hun moerstaal te zingen. Hij noemt zijn project Peace Through Music en heeft al bijna 640.000 volgers op TikTok en 500.000 volgers op Insta.

Dus het kan gebeuren dat hij jongeren voor de camera krijgt die hem kennen. Zoals laatst te zien was, toen hij drie IDF-soldaten trof die In Gaza dienen en van wie eentje – overigens een in Amerika geboren Joodse jongen – in vreugde uitbarstte; ‘Yes I know you. Oh, I am such a fan. I am proud to see u now. You are famous’ [Ja, ik ken je. Oh, ik ben echt een grote fan. Ik ben zo trots je nu te zien. Jij bent beroemd’, SB].

Drummen

Itay Benda – zijn achternaam is eigenlijk Ben David – woont al vijftien jaar in Los Angeles. Hij is echter geboren en opgegroeid in Jeruzalem. Muziek speelde een belangrijke rol in zijn jeugd. Toen hij zes jaar was, begon hij met drummen en op zijn negende speelde hij op keyboards. Drie jaar later had hij zich de gitaar eigen gemaakt. Hij heeft ook nooit een officiële muziekopleiding gevolgd. Een autodidact dus, die op intuïtie en met passie muziek maakt en liedjes in vijftig talen leerde zingen.

In een interview met Voyage LA benadrukte Itay Benda dat hij via zijn muziek culturen wil verbinden, verhalen wil vertellen en vreugde wil verspreiden. “Spontaan zingen voor vreemden in hun moedertaal en getuige zijn van de magie die ontstaat wanneer iemand zich echt gezien en gehoord voelt.”

Bescheiden is de jongen al lang niet meer. En terecht. Hij stelde: “Wat mij onderscheidt, is de combinatie van muzikale veelzijdigheid, emotionele authenticiteit en interculturele beheersing. Ik cover niet zomaar liedjes – ik beleef ze. Ik dompel me onder in de cultuur, het geluid en het verhaal achter elk nummer.”

Palestijnse jongen

Natuurlijk gebeurt het geregeld dat een enthousiaste luisteraar boos wordt als hij of zij ontdekt dat Benda Israëlische wortels heeft. Dan wordt veelal het beeld op zwart gezet, zoals onlangs een vrolijke Marokkaanse jongeling deed die keek of hij water zag branden toen hij hoorde dat Benda Israëlisch is. Hij stopte de verbinding abrupt.

Des te mooier was de ontmoeting met een beeldige Palestijnse jongen uit Gaza die dreadlocks droeg. Onder de indruk van het muziekoptreden vroeg de jongeling hoe het kwam dat Benda zo goed Arabisch spreekt. Die antwoordde dat hij in Jeruzalem is opgegroeid en veel Arabische vrienden heeft. Hij vertelde tevens dat hij ook erg veel haat en kritiek krijgt uit de Arabische wereld. “Hoezo,” vroeg de Palestijnse tiener in zijn onschuld.

“Ik denk omdat ze niet van Joden houden. Het is antisemitisme.”
“Hoe kan dat?” antwoordde de wat naïeve jongen. “Want wij Arabieren zijn toch ook semieten? We zijn neven en nichten.”

Ontroerend hoe muziek tot begrip, verbinding en respect kan leiden. En ooit misschien tot vrede.

Dom en beperkt

De Amsterdamse Melkweg die een Joodse Deejay van het programma haalde en het Concertgebouw dat het optreden van de Israëlische voorzanger Shai Abrahamson dwarsboomde, kunnen wat van Itay Benda leren. Dat geldt zeker ook voor het verzorgingshuis Rosa Spierhuis in Laren, dat een optreden van Lenny Kuhr afzegde en voor de huilie-huilie-directeur van omroep AVROTROS, Taco Zimmerman, die besloot dat Nederland niet mocht meedoen aan het Eurovisie Songfestival omdat Israël ‘genocide’ zou plegen.

Hoe dom en beperkt zijn zij? Ze hadden kunnen en moeten weten dat muziek alle grenzen overstijgt.