Mensenrechten – column Harry Polak

De doodstraf ligt in Israël op tafel: veiligheidsminister Itamar Ben Gvir wil die invoeren. Columnist Harry Polak – woonachtig in dat land – vindt er het zijne van. ‘Je kan het invoeren van de doodstraf een teken van integratie door Israël in de regio noemen, doch zulk copy cat-gedrag hoeft voor mij niet’.

Israël en ik zijn ongeveer even oud. Het land ontstond in 1948, eind van 1947 kwam ik ter wereld. Mijn verjaardag valt op 10 december. Die dag komt overeen met de Dag van de Rechten van de Mens. Kan het mooier?

Met de mensenrechten is het mondiaal echter droevig gesteld. Aan allerlei bepalingen in de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens (UVRM) wordt in de verste verte niet voldaan, in tal van landen. Geen enkel land stemde in de VN op 10 december 1948 tégen de Verklaring, maar er waren wel acht onthoudingen. Het ging om Zuid-Afrika, toen nog een land met rassenscheiding, zes communistische landen onder leiding van de voormalige Sovjet-Unie, en Saoedi-Arabië.

Heikele punten

Islamitische landen hebben een probleem met de UVRM. Daarom hebben ze een eigen variant opgesteld die uitgaat van de sharia, de goddelijke wetten van de islam. De heikele punten voor moslimlanden zijn, zo las ik, de gelijkwaardigheid van man en vrouw, en de vrijheid van godsdienst.

Nu zal ik echt niet beweren dat de islam niet hele mooie rechtsregels kent, maar kennelijk is het voor moslims niet goed mogelijk om zich te aan te sluiten bij de universele mensenrechten. Die zijn blijkbaar te Westers van aard of zoiets. Voor een deel verklaart dat integratieproblemen van moslims in de Westerse wereld. Al zal discriminatie jegens hen ook wel een rol spelen. Invoegen gaat vaak van auw, zowel voor de nieuwkomers als voor de aanwezige bevolking.

Rabbijnen

Israël was, al bestond het land al wel, in die periode nog geen lid van de VN, net als tal van Afrikaanse landen. Dus kon het niet meedoen aan de stemming van eind 1948. Ik neem aan dat het land vóór zou hebben gestemd. Dat baseer ik op een document opgesteld door de – progressieve – Rabbis for Human Rights die de artikelen uit de UVRM hebben onderbouwd met Joodse bronnen of teksten.

De huidige rechtse wind die door het Joodse land waait, zet me echter aan het twijfelen. Er liggen tal van nieuwe wetsvoorstellen van de uiterst rechtse regering op tafel om het land een nieuw gezicht te geven. Een lelijk gezicht wat mij betreft. Eén daarvan is een wet die de doodstraf invoert voor terroristen. Palestijnse terroristen welteverstaan.

Slikken

Minister Itamar Ben Gvir – ik moet altijd even slikken als ik dat zeg of schrijf, hoe kan uitgerekend die man met allerlei veroordelingen aan zijn broek minister zijn geworden – is een hartgrondig voorstander van de ultieme straf voor Palestijnen die zich schuldig maken aan terreurdaden. Het levert in zekere zin voordelen op: het heeft een afschrikkend effect – al geloof ik daar niet in bij zelfmoordterroristen die snakken naar de hemelse beloning voor hun wandaden in de naam van Allah – en het voorkomt gewelddadige bevrijdingsacties om veroordeelde terroristen vrij te krijgen.

Nadeel

Voor Ben Gvir en zijn radicale makkers zal wellicht ook meespelen dat het kostenbesparend is, want levenslange gevangenisstraffen uitzitten is kosten verslindend. Het onderhouden van de rechtsstaat is niet gratis. Hét grote nadeel blijft voor mij doorslaggevend: de doodstraf is definitief. Correctie is niet mogelijk als mocht blijken dat er een fout is gemaakt in de rechtsgang. Terzijde: ook blijkt uit Amerikaans onderzoek dat de doodstraf vaker wordt opgelegd aan degenen uit de onderklasse, dus er hangt iets van klassenjustitie omheen.

Terreurdaden

Nu ben ik geen watje. Palestijns terrorisme, met name op de Westoever, is zeker een groot probleem voor Israël. Doorgaans komen terreurdaden uit die hoek niet in het Nederlandse nieuws. Schietpartijen, car ramming, steekpartijen worden kennelijk niet of nauwelijks de moeite waard geacht door de media in Nederland.

Zodra kolonisten zich te buiten gaan aan gewelddaden tegen Palestijnen wordt het breed uitgemeten. Dat kolonistengedrag is volstrekt afkeurenswaardig, dus is het een goede zaak dat die in het nieuws komen. Maar dat geldt net zo goed voor Palestijns geweld tegen inwoners van de Westoever (ook wel Judea en Samaria genoemd).

Integratie

Als het zover komt met die wet van Ben-Gvir dan past Israël in het rijtje landen als Saoedi-Arabië en Iran die de doodstraf veelvuldig toepassen. Dat kan je een teken van integratie door Israël in de regio noemen, doch zulk copy cat-gedrag hoeft voor mij niet.

In 2026 komen eindelijk de Knesset-verkiezingen eraan. De huidige coalitie zal waarschijnlijk geen meerderheid meer behalen. De vraag is of de oppositie met vogels van allerlei pluimage wel een meerderheid kan binnenslepen. Dat zal zoals het er nu naar uitziet alleen mogelijk zijn met steun van een Arabische partij. Dat zal vast en zeker worden uitgebuit door Netanyahu en zijn medestanders. Voor velen zullen de verkiezingen draaien om Israël als rechtsstaat.