Met zulke vrienden… – column Sivan Behr

Het uitnodigingsbeleid voor sprekers op herdenkingen is publiciste Sivan Behr een doorn in het oog. ‘Een herdenking is niet de plek om politieke controverses in het heden te beslechten’, stelt zij. In haar column noemt ze man en paard. Met zulke vrienden heb je geen vijanden meer nodig, meent Behr, die wil dat er meer realisme nesjomme ontstaat bij organisatoren van herdenkingen en andere bijeenkomsten.

Soms denk ik: Who needs enemies with friends like this? Het discours over de oorlog in Gaza, de vermeende genocide van Israël, de wappie– en links–politieke verontwaardiging die duizenden demonstranten op de been bracht ten faveure van de Palestijnen (en niet voor de Iraniërs); dit alles maskeert, herdenkingen die gaan over ONS verleden; en die deel uitmaken van de geschiedenis van Nederland.

Arabierenjacht

Onlangs was in het nieuws dat de Amsterdamse afdeling van de FNV de rabiate zionistenhater Tofik Dibi had uitgenodigd om te spreken op de herdenking van de Februaristaking, 85 jaar na deze indrukwekkende gebeurtenis. Dibi ontkende in november 2024 dat in Amsterdam een Jodenjacht werd gehouden tijdens de voetbalwedstrijd Ajax-Maccabi Tel Aviv.In plaats daarvan sprak hij van een  ‘Arabierenjacht’.  

Pas na protesten en een veto van het algemene FNV-bestuur werd Dibi van het Amsterdamse programma geschrapt. De woordvoerder van de FNV-interim-voorzitter had mij hierover ge–appt: ‘Een herdenking is niet de plek om politieke controverses uit het heden te beslechten’.

Geen navolging

Het is dan ook verbijsterend dat het Comité Herdenking Februaristaking 1941, ondersteund door de gemeente Amsterdam, geen navolging geeft aan het beleid van de FNV [er zijn twee herdenkingen: een van de vakbond en gelieerd aan de gemeente, red.] Immers, op 25 februari 2026 op het hoofdstedelijke Jonas Daniël Meijerplein, is een van de sprekers Jerry Afriyie, activist en voorman van Kick Out Zwarte Piet. De staking van weleer was een protest van ongelooflijk moedige arbeiders die zich verzetten tegen de anti-Joodse maatregelen van de nazi-bezetter.

Afriyie schreef in een column van 17 oktober 2023, tien dagen nadat Hamas enorme moordpartijen op het Nova Festival en in Zuid-Israël aanrichtte: ‘Als ik Palestijns was, zou ik ook Israël willen zien lijden. Ik zou het land willen zien met een gebroken hart, hangend over de doodskist van dierbaren’. Daarnaast schrijft de beoogde spreker: ‘Als ik een Palestijn was, zou ik niet bang zijn om uitgemaakt te worden voor antisemiet’.

Groot Wassink

Waarom grijpt de gemeente Amsterdam niet in? Immers wethouder Rutger Groot Wassink is een van de andere referenten op de herdenking en ik kan me niet voorstellen dat deze GroenLinks–kampioen acte de présence wil geven naast een man die niet bang is om uitgemaakt te worden voor antisemiet?

Het bestuur van het comité wordt aangevoerd door Jaïr Stranders, volgens zijn cv: theatermaker en actief binnen de Joodse gemeenschap. Hij behoort tot het handjevol Nederlandse Joden dat door het linkse smaldeel van de politiek wordt aanbeden en keer–op–keer in praatprogramma’s en op manifestaties een podium krijgt om Joden en Israël voor de bus te gooien.

Stranders zei: Joden willen niet ingezet worden als de stok om mee te slaan [Podric.com, 07-01-2025, SB]. Hij zei: We mogen absoluut niet vergeten dat het tijd is in te zien dat Joden en moslims tegen elkaar worden uitgespeeld [De Kanttekening, 11-11-2024, SB]. Hij zei: Joods Nederland ontbeert leiderschap (interview met Arnon Grunberg in Het Parool, december 2025, SB].

Who needs enemies with friends like this?

Vrouwenclub

Dezelfde verwondering heb ik over de aanpak van een grote Joodse vrouwenclub die geregeld bijeenkomsten organiseert. Voor begin maart is er een evenement bedacht waar het gebruik van social media centraal staat. Gasten zijn ‘spraakmakers’ uit de media en politiek. Een van de genodigden is Jelle Zijlstra, Greenpeace community-mobiliser en queer–activist. Hij is ooit Joods geworden, noemt zich tegenwoordig Simcha, maar zijn familiegeschiedenis wortelt niet in de Hollands-Joodse historie, niet in de Sjoa, ook niet in de Joodse staat.

Op zich is dat niet erg, maar je zou denken dat hem enige terughoudendheid past. Absoluut niet. Het NIW noteerde in 2024 in een artikel dat Zijlstra zitting had in een panelgesprek in het Amsterdamse Pakhuis de Zwijger. Het uitgangspunt was: ‘Als panelleden beschouwen wij het zionisme als een in de negentiende eeuw wortelende koloniale superioriteitsleer die in de tegenwoordige tijd de belangen van Joden onder alle omstandigheden hoger acht dan die van alle andere mensen’.

Who needs enemies with friends like this?

Toen bekend werd dat queer–activist Simcha een van de referentensprekers was, gingen er protesten op in de vrouwengroep. Waarom wordt deze ‘Jodenhater’ uitgenodigd? Begrijpen de organisatoren niet hoe onveilig het voelt om een platform te geven aan een witte man die – waarschijnlijk ook in de war – in zijn eigen werkelijkheid glorieert en niet op feiten gebaseerde meningen ventileert? Het antwoord was dat er verschillende geluiden uit de Joodse gemeenschap moeten kunnen worden gehoord. Een van de critici opperde vervolgens om een haat–imam te vragen. Verschillende geluiden uit de samenleving toch?

Ooit heb ik ergens gelezen: ‘Een slim persoon leert van zijn fouten, een echt wijs persoon leert van de fouten van anderen.’

Het is te hopen dat de vrouwenorganisatie het voorbeeld van de FNV volgt.