Economisch succes – column Harry Polak

Joden die buiten Israël wonen kunnen op grond van de Wet op Terugkeer naar het land verhuizen. Op aliya gaan is echter peperduur. Harry Polak waagde de sprong en vertelt over het wel en wee van zijn portemonnee. Tegelijkertijd is er de veerkrachtige Israëlische econome: zowel hij als anderen moeten daar rekening mee houden.

Een mopje om mee te beginnen. Hoe word je miljonair in Israël? Heel eenvoudig. Je hoeft er geen moeite voor te doen. Je gaat erheen als miljardair.

Veel grapjes hebben een kern van waarheid. Niet dat mijn echtgenote en ik tot de rijken der aarde behoren. Geen miljardairs, gewoon een middeninkomen, maar Israël is wel duur. Dat hadden we al gemerkt tijdens onze vele vakanties in het Joodse land. Hoe zouden we het kunnen rooien als we er wóónden? Hoge woonlasten en de dagelijkse boodschappen zouden een grote hap nemen uit ons budget. Dat was duidelijk. Hoeveel geld zou er overblijven voor leuke dingen?

Zeecontainer

Er was een onverwachte meevaller waar we pas vlak voor ons vertrek achter kwamen. Als nieuwe immigrant krijg je jarenlang een aanzienlijk belastingvoordeel op je buitenlandse inkomen, zoals onze Nederlandse pensioenen. Daar konden we het verschil in woonlasten tussen Nederland en Israël aardig mee opvangen. De kosten van het overbrengen van de zeecontainer met onze spullen konden we precies wegstrepen tegen de bonus die je krijgt als kersverse inwoner van het nieuwe en toch eeuwenoude Joodse vaderland.

De financiële kant van onze aliyah viel eigenlijk heel erg mee nadat we ons eenmaal hadden gesetteld in Herzliya. Tel Aviv was voor ons budget te duur gezien onze wooneisen (vier kamers, balkon en dergelijke).

Voor iedere euro kregen we bij onze aankomst nog ruim vier sjekel (enige jaren daarvoor zelfs vijf, hoorden we). De euro zakte echter steeds verder ten opzichte van de sjekel. In de tijd niet ver voor 7 oktober 2023 bracht de euro nog maar ongeveer 3,30 sjekel op. Dat begon er steeds vervelender uit te zien, want onze pensioenen gingen alsmaar niet omhoog. Wel de AOW die met de inflatie meesteeg.

Oude koers

Vanwege de Gaza-oorlog moest de sjekel fors inleveren. Eén euro steeg naar ongeveer vier sjekel. Het ging in de richting van de koers tijdens onze aankomst, maar die werd niet meer gehaald. De gezakte Israëlische munt was uiteraard slechts een schrale troost voor de oorlogsellende waar wij in tegenstelling tot veel anderen grotendeels van gespaard bleven.

Lakeman

Even een zijstapje. Over het hoe en waarom onze Nederlandse pensioenen jarenlang gelijk zijn gebleven, heb ik inmiddels van alles gelezen. Het laatste wat ik verslond, was een wat slordig geschreven boekje van Pieter Lakeman over de slinkse wijze waarop De Nederlandsche Bank (DNB) pensioenfondsen opdroeg om hun passiva – toekomstige verplichtingen – op bizar strenge wijze te berekenen.

Voordat DNB rond 2007 het toezicht overnam, konden pensioenfondsen in de regel zonder al te veel problemen de pensioenen verhogen met het inflatiepercentage. Omdat er geen of nauwelijks indexatie meer mocht worden toegepast door de nieuwe, idioot strenge rekenregels van DNB, stegen de reserves van de pensioenfondsen tot ongekende hoogte.

Wie daar baat bij had? Niet de gepensioneerden alsmede degenen die werken en nog pensioen opbouwen. Met het nieuwe pensioenstelsel gaan gepensioneerden een ongewisse toekomst tegemoet.

Veerkracht

Terug naar Israël. Ondanks de kosten verslindende oorlog – over mensenlevens zullen we het maar niet hebben, die zijn amper in geld uit te drukken – toenemende boycotacties en de nauwelijks meer te beheersen wereldwijde negatieve beeldvorming over Israël, doet het land het economisch nog steeds erg goed. Het BNP behoort tot de op één na hoogste van het Midden-Oosten. Israël moet alleen de steenrijke Verenigde Arabische Emiraten laten voorgaan.

Dit is natuurlijk een doorn in het oog van fervente Israëlhaters. Het zijn er inmiddels ontelbaar veel geworden; je zal ze de kost moeten geven. Zij vinden dat het Joodse land gekielhaald moet worden. Israël had zelfs nooit opgericht moeten worden, want het gebied is ‘gestolen’ van de Palestijnen, beweren ze. En al die toenmalige Joodse land-aankopen dan?

Pettit

Het ergst zijn degenen die toejuichen wat Hamas en co. op 7 oktober 2023 flikte. Ene Harry Pettit, een wetenschappelijk medewerker die net weg is bij de Radboud Universiteit Nijmegen, is daar een navrant voorbeeld van. Hij vindt het zogeheten vredesplan van Trump een monstrum, want Hamas moet de kans krijgen om af te maken waar het op 7 oktober mee was begonnen. Pettit vindt ander andere ook dat er geen Israëlische burgers zijn vermoord op 7 oktober.

Mamdani

Van een geheel ander kaliber is de nieuwe burgemeester van New York. Zoram Mamdani zegt Joden te willen beschermen. Hij erkent Israël, maar niet als Joodse staat. Het is exact het Palestijnse standpunt. Mamdani, Petit en vele anderen zijn onmiskenbaar tegen de twee statenoplossing. Palestijnen een eigen staat en rot op met die zionistische Joden, is hun devies. Maar laten die nou van hun land een economisch succes hebben gemaakt, waar de wereld niet omheen kan.