Niet langer in de ban: Joodse LHBTIQ+’ers naar Israël

Een groep pro-Israëlische LHBTIQ+’ers van Joodse komaf is vanuit Amerika naar Israël gegaan om beter met het land kennis te maken. Thuis voelen zich steeds meer ontheemd. Zo worden ze op verschillende Gay Pride-parades geweigerd, waardoor uitsluiting en vervreemding is ontstaan. “Het voelt alsof we daar weer terug in de kast geduwd zijn.” Twee groepen gingen op reis naar Israël, waar ze meer zichzelf konden zijn.

De eerste groep bestond uit ongeveer vijftien LHBTIQ+’ers die voor hun geaardheid uitkomen én pro-Israël zijn. Dat laatste steken zij zeker niet onder stoelen of banken en zodoende werden ze buitengesloten door de organisaties van verschillende Pride-parades in Noord-Amerika. Dit meldt persagentschap JTA. Net als vorig jaar in Amsterdam, mochten zij bijvoorbeeld de Israëlische vlag niet dragen tijdens optochten.

Spanningen

In de laatste 1,5 jaar worden Noord-Amerikaanse LHBTIQ+’ers buiten de organisatie en festiviteiten van Prides gehouden. In Ottawa werd de parade afgelast nadat pro-Palestijnse demonstranten de route blokkeerden en in Montreal mochten twee Joodse groepen niet deelnemen. Die beslissing werd na veel druk teruggedraaid. In San Diego trokken Joodse groepen zich terug na dreigementen en een anti-Israëlactie.

Birthright

Wie queer en Joods is, kan zich in de VS en Canada nog moeilijk openlijk uiten. Pro-Israël of niet, vaak worden ze al door organisaties en andere in hun lokale LHBTIQ+-gemeenschap buitengesloten. De Joodse Federaties van Noord-Amerika (JFNA) besloot het heft in eigen hand te nemen en zette met Birthright Israel een speciale reis voor de doelgroep op naar Israël. Zeker vijftien mensen schreven zich in en gingen naar het land.

Jerusalem Pride

Deelnemer Roni Tessler: “Israël voelt als een plek waar ik kan ademen, maar dan als Jood. Je ziet overal Israëlische vlaggen en Joodse sterren en weet dat de mensen om me heen me niet haten.” De jaarlijkse Jerusalem Pride moest het hoogtepunt van de reis worden, maar dat verliep anders. Vanwege de luchtoorlog met Iran werd het feest afgezegd, waardoor de groep gedwongen was om in Israël te blijven.

Langer blijven

Juist het verblijf in Israël zorgde voor nog meer inzichten, zo vertellen ze aan JTA. Sommigen verlengden hun verblijf en gingen later weg. Het inspireerde de organisatie voor een tweede reis van LHBTIQ+’ers, die eveneens succesvol bleek te zijn. Het gaat om Hebro, een groep voor homoseksuele Joden uit New York die samenwerkte met Birthright Israel tijdens de tweede reis.

In de kast

“Veel van onze mensen identificeerden zich eerst als homo, en daarna als Amerikaan of Joods, maar nu is het Joodse deel van onze identiteit min of meer naar de voorgrond getreden, omdat we daartoe gedwongen zijn’,” aldus directeur Jayson Littman van Hebro. Tijdens de intakegesprekken met reiskandidaten viel het op dat de meesten zeggen dat ze ‘qua Joods zijn weer in de kast zitten‘.

Glazen fles

Directeur Nate Looney van JFNA zegt tegen JTA dat de belangstelling voor deze Israël-reizen onder Joodse LHBTIQ+’ers is toegenomen, zeker in het laatste jaar. Looney, die in Washington D.C. woont, vertelt dat er vorig jaar tijdens de Pride-parade een glazen fles naar zijn groep werd gegooid. In meerdere Amerikaanse steden spannen organisaties zich in om Joodse of pro-Israëlische deelnemers volledig in de ban te doen en uit te sluiten.

Aliya

Looney: “Ik had nooit gedacht dat er van binnenuit geweld zou komen dat alleen gericht is op mij omdat ik Joods ben. Je kon je laten zien en volledig queer zijn, maar je kan je niet laten zien en volledig Joods zijn.” Meer LHBTIQ+-Joden uit Canada en de VS overwegen om op aliya te gaan. Ze voelen zich minder veilig in eigen land en merken dat er in Israël meer ruimte is om volledig zichzelf te zijn.

Breuk

Tijdens de JFNA-reis gaven veel afgevaardigden aan dat de breuk met de niet-Joodse LHBTIQ+’ers in hun gemeenschappen plotseling en isolerend was. Eshel, een orthodoxe LHBTIQ+-non-profitorganisatie, en A Wider Bridge, een pro-Israëlische LHBTIQ+-groep, ondervroegen honderden Joden uit binnen en buitenland met een roze achtergrond.

Meer Jodenhaat

Van degenen die zich ‘sterk als Joods presenteren’ – dus met zichtbare Joodse kleding of symbolen – gaf 67 procent aan sinds het begin van de oorlog tussen Israël en Hamas meer antisemitisme te ervaren. Een meerderheid van de respondenten gaf ook aan zich terug te trekken uit LHBTIQ+-gemeenschappen of hun Joodse identiteit te verbergen om er in te kunnen blijven.

Tel Aviv

Wat ook opvalt: de organiseerde Israëlische LHBTIQ+’ers zijn juist erg kritisch op Israël en nemen het erg op voor het lot van de Palestijnen. Dat zouden de mensen thuis eens moeten weten, zeggen de geïnterviewden. Toegegeven, in Jeruzalem kunnen LHBTIQ+’ers ook niet overal zomaar over straat, maar in Tel Aviv is dat nagenoeg geen probleem, erkennen ze.

Solidariteit

De reizen waren ook bedoeld als een wederzijdse uitwisseling, aldus Looney, om ‘solidariteit te tonen aan LHBTIQ+-Israëliërs die oorlogen meemaken en bloot staan aan de intensiteit van diaspora-antisemitisme’. Verschillende Israëli’s waar de groep mee sprak gaven aan dat ze nog nooit antisemitisme op die schaal hadden meegemaakt. Ze zijn getroffen door de impact ervan op hun Noord-Amerikaanse lotgenoten.