Samen zijn – column Roland Vos

Bijeenkomsten waarin ‘samen zijn’ centraal staat; ik was er maar druk mee, afgelopen week. Van een tentoonstellingsopening ging ik naar Koningsnacht en vervolgens naar Jom Ha Sjoa. Best gek eigenlijk: drie totaal verschillende thema’s met toch grote overeenkomsten. Overal was het druk en waren er veel mensen. Handen schudden, soms omhelzen, zelfs de ouderwetse zoenen op de wang werden waargenomen.

Natuurlijk waren de drie gelegenheden erg anders. Ik zou alles en iedereen tekort doen en beledigen als ik deze bijeenkomsten over één kam zou scheren. Heel (Joods) Nederland zou mij voor gek verklaren, verketteren en misschien zou ik mijn korte columnistencarrière nu alweer moeten beëindigen als ik zou beweren dat ze gelijk waren. Maar toch: waarom heb ik het gevoel dat de redenen van de samenkomsten minder belangrijk waren dan de samenkomsten zelf?

De opening, op 24 april, in het Joods Museum van een prachtige tentoonstelling ‘Every Picture Tells a Story’ was een feest van herkenning, een soort reünie. Niet alleen door de prachtige foto’s die Amsterdam en het Joodse leven in beeld brengen, maar vooral door de vele bekenden die bij zo’n opening langskomen. Het voelde als één grote familie. En voor mijn gevoel gaat het dan vooral om het elkaar zien, spreken, ontmoeten en een drankje doen. Die tentoonstelling kan je toch niet met bijna vierhonderd gasten tegelijk bezoeken, dus dat komt dan later wel.

Koningsnacht vierde ik op 26 april op het Stadsplein in Amstelveen: iets van een heel andere orde. Op zich hebben Koningsnacht en -dag eigenlijk niets met de Koning te maken behalve dat hij toevallig jarig is. Het plein liep al vroeg vol. Men was eerst nog wat afstandelijk en voorzichtig, maar al snel werd het steeds gezelliger. Van afstand houden kon geen sprake zijn, vooral omdat het zo druk was. Maar niemand wekte de indruk daar mee te zitten. Ook dit was één groot feest van herkenning. Er werd (veel) gedronken, gegeten, gezongen en gedanst, en bovenal: gefeest! 

De Jom Ha Sjoa-herdenking – de dag van de verschrikking – op 28 april, in de prachtige en statige Snoge, was alweer een heel andere reden om samen te komen. Het was een indrukwekkend programma met mooie, passende muziek en indringende speeches die bij mij – zelfs een paar dagen later – nog steeds doorwerken. Wat in de Snoge ook opviel? Dat waren de geanimeerde gesprekken in de rij bij de entree. Veel omhelzingen en handen schudden in de wandelgangen en na afloop groepen mensen die bij het naar buiten schuifelen en op de binnenplaats nog gezellig in gesprek waren. Maar goed dat hier geen hapjes en drankjes waren, anders had het nog een lange avond geworden.

Wat ons bindt, is het samen zijn, het elkaar zien en spreken, en soms aanraken. Drie bijzondere gelegenheden in één week tijd. Elk apart in zijn opzet, maar bij elke gebeurtenis ging het om het samenbrengen van mensen. 

Wat hebben we dat gemist de laatste jaren!

Lees ook:
In één woord geweldig – column Roland Vos
‘Sinds het uitbreken van de oorlog in Oekraïne liep ik wekenlang met een onbestendig gevoel: Er voltrok zich een vluchtelingenramp met een steeds groter wordende stroom ontheemde Oekraïners. Ik wilde wel iets doen maar wist niet goed wat. Het kwam er even niet van om meteen in te springen. Ook wist ik niet goed waar en hoe, en dacht ik niemand te kennen die zich daarmee bezig hield…’

Deze column is mede mogelijk gemaakt door Stichting Maror.