Joods Nederland in 2025 – jaaroverzicht

In Joods Nederland stond het nieuws in 2025 niet stil. Op Jonet.nl volgden we de ontwikkelingen in de polder aandachtig en dagelijks hielden we u op de hoogte. Hieronder treft u van maand tot maand het meest opmerkelijke, bijzondere, dichtbije, leuke en verontwaardigd makende nieuws van het afgelopen jaar – klik op de links naar de berichten te gaan.

Januari (1)

‘Israëli’s zorgen voor groei Joden in Nederland’
De komst van meer Israëlische migranten naar Nederland doet de Joodse populatie in de polder groeien. Dat zeggen onderzoekers van het Institute for Jewish Policy Research (JPR) en Joods Maatschappelijk Werk (JMW) in januari 2025. ‘De Nederlandse Joodse bevolking ondergaat al een tijdje een proces van “Israëlisering” en dit zal naar verwachting aanhouden’, aldus de onderzoekers in een rapport.

Januari (2)

Zes enerverende dagen ‘Namen Lezen’ in Westerbork
Alle ruim 103.000 namen van Nederlandse Joden, Sinti en Roma, en anderen, die in de Tweede Wereldoorlog werden vermoord, worden werden eind januari opgelezen in Herinneringscentrum Kamp Westerbork. Het was voor de vijfde keer dat dit gebeurt. Het werden zes enerverende dagen, waarin bekenden en onbekenden telkens tien minuten kregen om de namen op te lezen, zodat ze niet worden vergeten.

Januari (3)

In Vrijheid Verbonden viert twintigjarig jubileum
Het interreligieuze netwerk In Vrijheid Verbonden bestaat twintig jaar. Net als ieder jaar kwamen alle deelnemers van vijf verschillende religies en één levensbeschouwing samen in Utrecht om hun verbondenheid te vieren. Dit jaar stond het thema leiderschap centraal. Zoals ieder jaar kwam prinses Beatrix (86) naar cultuurcentrum TivoliVredenburg om met de gelovigen samen te zijn.

Februari (1)

Abou Eenarm gesignaleerd bij anti-Israël-demonstratie
In februari 2025 werd Amin Abou Rashed, alias Abou Eenarm, gesignaleerd op een anti-Israëldemonstratie in Rotterdam. De ‘fondsenwerver van Hamas’, die in 2023 werd opgepakt op verdenking van het financieren van een terroristische organisatie, demonstreerde voor een wapenembargo tegen Israël. Sinds 2010 heeft hij meer dan elf miljoen euro ingezameld en doorgesluisd naar Hamas in de Palestijnse gebieden, aldus het OM. Velen verbaasden zich dat Eenarm zo vrij rond kan lopen.

Februari (2)

Haatpredikers toch naar Nederland
Drie haatpredikers die door de regering de toegang tot Nederland zijn ontzegd, mochten even later toch naar de polder komen. Dat besloot de Rotterdamse rechtbank. Daar had de organisatie van het islamistische festival Ramadan Expo in Utrecht een kort geding aangespannen tegen de staat der Nederlanden. De drie hebben onder andere de terreuraanval van 7 oktober 2023 ontkend.

Maart (1)

Boek neemt verzet in oorlog veel ruimer dan voorheen
Het verzet van Nederlanders tegen de nazi’s in de Tweede Wereldoorlog is veel groter geweest dat vooralsnog werd aangenomen. Dat stellen geschiedkundige Mirjam Lange en publicist Paul van Tongeren in Een land in verzet, een boek dat in maart 2025 uitkwam. Eén miljoen inwoners – destijds twintig procent van de toenmalige werkende bevolking – zouden volgens hen verzet hebben gepleegd.

Maart (2)

‘Comité 21 Maart wilde Hamas-aanhanger laten spreken’
Een organisatie van de demonstratie tegen discriminatie en fascisme, het Comité 21 Maart, wilde een notoire aanhanger van Hamas laten spreken op de Dam. Het ging om Mekki Aulad Ahmed, spreker namens de taxichauffeurs die na de ‘Jodenjacht’ niet aan het woord zouden zijn geweest. Hij bleek niet alleen een Hamas-fan, maar ook een verspreider van antisemitische complottheorieën, zo toonde Michael Vis aan.

April (1)

Ex-UvA-alumni leveren bul in om besluit Hebrew University 
Op het Roeterseiland in Amsterdam hebben circa vijftig UvA-alumni hun bul ingeleverd bij Edith Hooge, de voorzitter van het college van bestuur. Dat deden ze om het besluit van de universiteit om te stoppen met het uitwisselingsprogramma met de Hebrew University in Jeruzalem. Ze wilden niet meer geassocieerd worden met een universiteit die haar grondwaarden verkwanselt en noemden zich voortaan ‘ex-UvA-alumni’.

April (2)

‘Joden zeggen nee’ meer dan 1.300 keer getekend
Er is in het voorjaar van 2-25 een petitie opgezet van Joden en Israëliërs in Nederland die het niet eens zijn met het beleid van de regering-Netanyahu in Israël. Ze vragen parlementariërs, de regering en de Europese Commissie ‘alles te doen wat in hun macht ligt om de oorlog in Gaza te laten stoppen en partijen tot onderhandelen te bewegen over een vreedzaam samenleven van Israëli’s, Israëlische Arabieren en Palestijnen’. De actie werd meer dan 1.300 keer ondertekend.

April (3)

Italiaander en Herzberger krijgen lintje – Lintjesregen 2025
Duizenden Nederlanders die zich hebben ingezet voor de samenleving kregen vrijdag te horen dat het ‘Zijne Majesteit de Koning heeft behaagd..’. Ook zaten er weer burgers tussen met een Joodse achtergrond. In Amsterdam ontving Jaco Italiaander een lintje voor zijn jarenlange inzet bij de Sinterklaasintocht en in Amstelveen kreeg Lizzy Kukenheim een koninklijke onderscheiding, omdat ze een actieve vrijwilliger is op het gebied van palliatieve zorg, muziek en religieus leven. Ook in andere plaatsen waren er lintjes voor Joodse Nederlanders.

Mei (1)

CJO tegen Halsema over Gaza-uitspraak: u splijt Amsterdam
Het Centraal Joods Overleg (CJO) was in mei 2025 niet te spreken over een oproep van burgemeester Femke Halsema (GroenLinks) aan het kabinet om harder te zijn tegen Israël. Los van dat de gemeente hier niets mee te maken heeft, zorgt de politica zo ook voor een spijtzwam onder bevolkingsgroepen, aldus de Joodse parapluorganisatie. Verder sprak ze van ‘genocidaal geweld’, iets wat het CJO eveneens verwerpt. De organisatie is erg teleurgesteld in haar.

Mei (2)

Directeur Tropeninstituut weg na CIDI-bijeenkomst
Geert van Meerveld, de interim-directeur van het Kennisinstituut voor de Tropen (voorheen het Koninklijk Instituut voor de Tropen ofwel het Tropenmuseum) vertrekt onverwachts in mei. Zijn positie werd vermoedelijk onhoudbaar, omdat hij toestond dat het Centrum Informatie en Documentatie Israël (CIDI) er eerder zijn vijftigjarig jubileum vierde. Alles verliep toen in rustig in het pand, dat met rode verf werd beklad en dat last had van een lawaaidemonstratie. Toch was het personeel van Van Meerveld ontevreden.

Juni (1)

Rotterdammer met Israëlische vlag mishandeld
Een inwoner van Rotterdam die een Israëlische vlag op zijn balkon heeft hangen, is aangevallen. Dat gebeurde nadat twee jongens de vlag van het balkonhek hadden gerukt en hij verhaal ging halen. De man werd mishandeld en moest naar het ziekenhuis om aan zijn verwondingen te worden behandeld. Toch laat hij zich niet uit het veld slaan, want de vlag van Israël prijkt weer bij zijn woning.

Juni (2)

Nationaal Holocaustmuseum ‘Beste Gebouw van het Jaar’
In Rotterdam heeft het Nationaal Holocaustmuseum (NHM) de prijs ‘Beste Gebouw van het Jaar’ in de wacht gesleept. Directeur Emile Schrijver van het museum en Joods Cultureel Kwartier was apetrots. “Het getuigt van lef om de Schouwburg, de voormalige school en het entreegebouw in een museale ervaring bijeen te brengen,” zei juryvoorzitter Ingrid van Engelshoven in het Nieuwe Instituut. De prestigieuze prijs kalefatert het museum een beetje op.

Juni (3)

Congres GrL-PvdA steunt omstreden Israël-standpunt
Tranen, strijd en boosheid kenmerkten het verkiezingscongres van GroenLinks-PvdA, eind juni 2025 in Nieuwegein, dat werd overschaduwd door het nieuwe Israël-standpunt van de partijcombinatie. Eerder eiste de Tweede Kamerfractie en totaal wapenboycot van Israël, ook al kan het land zich dan niet langer goed verdedigen en vallen er daardoor nog meer onschuldige burgerslachtoffers. De verontwaardiging in Joods en andere politieke partijen was groot.

Juli (1)

Imam in Alkmaar geschorst na bezoek aan Israël
De imam van een Marokkaanse moskee in Alkmaar werd naar huis gestuurd nadat bleek dat hij een bezoek had gebracht aan Israël. Hij was daar voor een ontmoeting met de Israëlische president Yitzhak Herzog. Samen met andere islamitische geestelijken uit Europa ging hij langs bij het Israëlische staatshoofd. Hij werd vervolgens beschimpt door het moskeebestuur en andere islamieten in Nederland.

Juli (2)

Dijksma belaagd door anti-Israël-activisten
De laatste raadsvergadering van de gemeente Utrecht voor het zomerreces liep volledig uit de hand. Het gebeurde nadat een motie tegen Israël niet werd aangenomen door de raad. De sfeer werd grimmig en het werd onrustig. Op de tribune zaten activisten en burgers die tegen Israël zijn. Burgemeester Sharon Dijksma (PvdA) dacht de boel zelf even te sussen, maar dat liep verkeerd af.

Augustus (1)

Yeşilgöz en Douwe Bob stoppen met modder gooien
Na weken van ruzie maken werd de vete tussen zanger Douwe Bob en VVD-lijsttrekker Dilan Yeşilgöz half augustus beslecht. Beiden begroeven de strijdbijl met een gezamenlijke verklaring. Nadat Bob, alias Douwe Bob Posthuma, was weggelopen van Jom Ha Voetbal had de politica hem in een tweet beschuldigd van Jodenhaat. Hij deed aangifte en kwam met een kort geding. Zij kwam er op terug en bood uiteindelijk excuses aan. De woorden ‘verbinding’ en ‘verantwoordelijkheid’ vielen.

Augustus (2)

Halsema en Maccabi botsen hard in brieven
Burgemeester Femke Halsema (GroenLinks) van Amsterdam reageerde in augustus op een brandbrief van Maccabi Nederland over onder meer het Gaza-statement van de gemeente, eerder in de zomer. In haar reactie, die in handen is van Jonet.nl, trekt ze van leer tegen Maccabi-voorzitter David Beesemer en zijn bestuur, die zij verwijt ‘onterechte angst’ te zaaien onder Amsterdamse Joden. De Joodse sportvereniging reageerde op Halsema’s schrijven en duwde terug. In een interview met Jonet.nl gaf Beesemer zijn beweegredenen weer.

Augustus (3)

Veldkamp en NSC-bewindslieden weg om ‘Israël’, tweede kabinetscrisis
Demissionair minister Caspar Veldkamp (NSC) van Buitenlandse Zaken en alle andere bewindspersonen van NSC-huize stapten eind augustus op. Ze dienden hun ontslag omdat hun buitenlandminister naar eigen zeggen teveel werd tegengewerkt door VVD en BBB in het demissionaire kabinet inzake het dossier Israël. Die laatste twee partijen besloten samen verder te gaan totdat er een nieuw kabinet zou zijn. NSC bleek in zijn hele bestaan al te hebben geworsteld met Israël.

September (1)

Rel om verbod lezing Leon de Winter in Duitsland
Schrijver Leon de Winter mocht in 2025 geen lezing geven op het Joods Cultureel Festival van Osnabrück. De organisatie trok een eerdere uitnodiging in na een column in Die Welt van hem over migratie. De auteur werd sympathieën voor de in Duitsland omstreden partij Alternative für Deutschland (AfD) verweten. De organisatie van het festijn is in handen van de Joodse gemeenschap van Osnabrück.

September (2)

Nieuwe ambassadeur Israël bij koning Willem-Alexander
Zvi Aviner Vapni, de voormalig diplomatiek adviseur van de Israëlische president Yitzhak Herzog, is in 2025 benoemd tot ambassadeur van Israël in Nederland. In september ging hij op bezoek bij koning Willem-Alexander om zijn geloofsbrieven in ontvangst te nemen. De monarch nam het in ontvangst en had een kort onderhoud met de nieuwe ambassadeur, die de opvolger is van Modi Ephraim en is benoemd voor vier jaar.

September (3)

‘Feest in Mokum’: antwoord op gemeenteboek zonder Joden
Het multiculturele boekje ‘Feest in Amsterdam’, dat eerder door de gemeente Amsterdam onder zestigduizend scholieren is verspreid, bevatte geen verhalen over de Joodse geschiedenis van de stad. Joden voelden zich bekocht en maakten daarom ‘Feest in Mokum’, een antwoord op deze omissie. In het boekje worden twee islamitische jongens rondgeleid door een Joodse meneer.

Oktober (1)

Herdenking 7 oktober verplaatst door Rode Lijn-demonstratie
Oorspronkelijk zou de nationale Joodse herdenking van het bloedbad van 7 oktober in de avond van 5 oktober zijn, maar door de Rode Lijn-demonstratie in Amsterdam moest die worden vervroegd naar de ochtend. Veiligheid was de hoofdreden. De situatie rond het thema Gaza was immers te gespannen. In de Obrechtsjoel waren kopstukken van rechtse en christelijke partijen aanwezig. Die van linkse en progressieve partijen bleven weg.

Oktober (2)

Raad van State: PvdD-initiatiefwet sjechieta niet slecht
Lijsttrekker Esther Ouwehand van de Partij voor de Dieren (PvdD) werkt aan een initiatiefwet waarin de sjechieta en halal-slacht worden afgeschaft. Volgens de Raad van State (RvS) zat het ontwerp niet slecht in elkaar. De Raad had een aantal opmerkingen bij het conceptvoorstel, maar wierp geen bezwaren op in het kader van de godsdienstvrijheid. Juist omdát in Europa dierenwelzijn zwaarder is gaan wegen, kan in Nederland – opnieuw – een debat voeren over de rituele slacht, aldus de Raad van State. Joods Nederland moet weer aan de bak om de kosjere slacht te redden.

Oktober (3)

Grote expositie over Joods Amsterdam in Nieuwe Kerk
In oktober 2025 wordt een publiekstentoonstelling over de geschiedenis van Joods Amsterdam geopend. Met Mokum, de biografie van Joods Amsterdam, uiteraard in samenwerking met het Joods Cultureel Kwartier, werd volgens Jonet-recensente Carine Cassuto ‘een prachtig beeld geschetst van meer dan vier eeuwen Joods leven in Amsterdam’. De tentoonstelling was meteen het sluitstuk van de viering van 750 jaar Amsterdam.

Oktober (4)

D66 wint verkiezingen, maar ‘moet zich aanpassen aan Joodse dossiers’
De grote winst van D66 bij de Tweede Kamerverkiezingen van 29 oktober zette de partij in de kern van de macht. Het ziet er naar uit dat leider Rob Jetten straks de nieuwe premier van alle Nederlanders wordt, ook de Joodse. In de afgelopen jaren heeft zijn partij in de ogen van velen in Joods Nederland een weinig pro-Joodse houding laten zien, met name inzake Israël. Jetten zal zichzelf dus moeten bewijzen, aldus een analyse. Een kabinet over rechts lijkt het meest gunstig voor de Joodse gemeenschap.

November (1)

Aangiften tegen Bob Vylan geseponeerd
Het Openbaar Ministerie (OM) veegde in november alle aangiften tegen Bob Vylan van tafel. Volgens justitie is er onvoldoende grond om de Britse band te vervolgen aangaande het optreden van 13 september in Paradiso. Mensen en organisaties hadden aangifte gedaan omdat ze vonden dat Bob Vylan antisemitische uitingen deed. De Britten zijn niet onomstreden, want ze deden vaker anti-Israël-uitingen, onder meer op het festival van Glastonbury. De aangevers konden nog in hoger beroep gaan.

November (2)

Omstreden Pettit vertrekt uit Radboud Universiteit
De activistische docent Harry Pettit van de Radboud Universiteit in Nijmegen kondigt in november 2025 op X.com aan dat hij opstapt. De Britse sociaal geograaf deed aan opruiing en verheerlijkte 7 oktober 2023 als ‘onze feestdag’. Pettit heeft met de universiteitsleiding onderhandeld en heeft een nieuwe baan gevonden. De universiteit sprek van ‘een intensief traject van maanden’. Het werd onduidelijk waar Pettit binnenkort aan de slag gaat.

November (3)

Stichting en Concertgebouw bereiken compromis na strijd om Chanoeka-concert
Het Koninklijk Concertgebouw en de Stichting Chanukah Concert bereikten in november een compromis over het chanoeka-concert van 14 december. Er was een patstelling ontstaan tussen beiden rond de komst van cantor Shai Abramson uit Israël en de bijeenkomst ging niet door. De organisaties bereikten een deal ‘in het belang van de stad’. Het concert in de middag zal doorgaan, maar zonder de voorzanger. Later op de dag vinden besloten concerten plaats waar hij wel zal opteeden.

November (4)

De Doelen doet Israël niet in de ban
In tegenstelling tot wat veel cultuurinstellingen doen, besloot De Doelen geen boycot tegen Israël in te stellen. Het Rotterdamse concert- en congresgebouw heeft dat in november 2025 op zijn website verkondigd. In plaats van alles wat maar Israëlisch is te boycotten, pleit de directie van De Doelen voor dialoog en verbinding: in een polariserende wereld moet cultuur juist bruggen bouwen.

December (1)

Nederland definitief niet naar Songfestival 2026 om Israël
Nadat de Eurovision Broadcasting Union (EBU) in december besloot om Israël gewoon toe te laten tot het Eurovisie Songfestival van 2026, trok AVROTROS zich voor die editie definitief terug. Op verschillende plekken in Europa werd de weerstand tegen deelname van Israël groter. De roep om Nederland en drie andere boycottende landen te volgen nam toe in onder meer België, Portugal en Italië. Tegelijkertijd werd bekend dat de Israëlische overheid er alles aan deed om het land op het Songfestival te behouden.

December (2)

Prachtige Chanoeka-concerten ondanks ‘hete zondag’
Rond het Koninklijk Concertgebouw was het op zondag 14 december een ‘hete zondag’, met protesten tegen en voor Israël. De anti-Israëldemonstratie werd deels door de politie ontruimd, omdat activisten zich niet aan afspraken hielden. Binnen vonden drie Chanoeka-concerten plaats, waarvan twee met topcantor Shai Abramson. Die waren volgens bezoekers prachtig. Aan het evenement ging een conflict met veel discussie vooraf.

December (3)

Openbare Chanoeka-bijeenkomsten druk bezocht
Hoewel Chanoeka in 2025 begon met een schok door de terreuraanslag in Sydney en onrust in Amsterdam, is het lichtjesfeest in Nederland goed en rustig verlopen. Er was grote belangstelling voor openbare Chanoeka-bijeenkomsten en ook was er veel steun voor de Joodse gemeenschap. In Amsterdam, Den Haag en de Mediene kwamen Joden en niet-Joden in grote aantallen samen om Chanoeka te vieren.